Hoxne Hazinesi: Tarihteki En Önemli Roma Buluntusu
Kayıp bir çekiç, emekli bir bahçıvanı Britanya topraklarında bulunan en zengin Roma altın ve gümüş definesine götürdü — ve bu keşif bir yasayı bile değiştirdi.
16 Kasım 1992'de, İngiltere'nin Suffolk bölgesindeki Hoxne köyünün güneybatısında bir tarlada, kiracı çiftçi Peter Whatling çekicini kaybetmişti. Arkadaşı Eric Lawes'ten, emekli bir bahçıvan ve amatör bir define dedektörü meraklısından, yardım istedi. Ancak Lawes'in cihazı onu çok daha şaşırtıcı bir şeye götürdü: toprağın altına gömülü gümüş kaşıklar, altın takılar ve dağınık altın-gümüş sikkeler.
Lawes ve Whatling doğru olanı yaptı. Daha fazla kazmak yerine sadece birkaç parça çıkardılar ve durumu derhal arazi sahibi Suffolk County Council'e ve polise bildirdiler. Ertesi gün Suffolk Arkeoloji Birimi'nden bir ekip geldi ve acil bir kazı gerçekleştirerek defineyi tek bir günde, bozulmamış büyük toprak bloklarını laboratuvar incelemesi için taşıyarak çıkardı.
Ortaya çıkan manzara şaşırtıcıydı: 14.865 Roma altın, gümüş ve bronz sikke, yaklaşık 200 parça gümüş sofra takımı ve altın mücevher — hepsi toprakta tamamen çürümüş ahşap bir sandığın içinde saklanmıştı. Nesneler türlerine göre ayrılmıştı; kepçeler ve kâseler iç içe istiflenmiş, diğer parçalar küçük bir iç kutuda tutulmuşçasına gruplanmış, kimileri kumaşa sarılmış ya da torbalanmıştı. Sandığın menteşe ve kilit kalıntıları da ele geçirildi.
Lawes buluşu hemen bildirdiği için arkeologlar defineyi büyük ölçüde bozulmadan, yerinde kazabildi ve nesnelerin kap içindeki özgün düzenini belirleyebildiler — bu, bir define yığınını sıradan bir ganimet olmaktan çıkarıp belgelenmiş bir arkeolojik olaya dönüştüren nadir bir ayrıntıydı. Süreç içinde Whatling'in kayıp çekici de bulundu; daha sonra British Museum'a bağışlandı.
Haber uzun süre gizli kalamadı. The Sun gazetesi 19 Kasım'da, Lawes'i dedektörüyle gösteren bir fotoğrafla ön sayfadan haber yaptı ve definenin 10 milyon sterlin değerinde olduğunu iddia etti. Hazırlıksız yakalanan British Museum, ertesi gün buluşu resmen duyurmak için bir basın toplantısı düzenledi. Kamuoyunun ilgisi kısa sürede söndü, bu da müze küratörlerine kırılgan defineyi temizleme, sınıflandırma ve sabitleme fırsatı verdi — süreç bir ay içinde tamamlandı.
Arkeoloji kategorisinden
Nebra gök tekeri
Ruhsatsız bir metal dedektörüyle define arayan iki adamın toprağın altından çıkardığı şey, yasa dışıydı, değeri paha biçilmezdi ve Stonehenge'in son taşlarından bile eskiydi: üç bin yılı aşkın süredir gömülü bir gökyüzü haritası.
Venüs heykelcikleri
Yazı icat edilmeden, şehirler kurulmadan, tekerlek bile bulunmadan çok önce, biri taşa ve fildişine bir kadın bedeni kazımış — ne adını ne yüzünü bırakmadan.
Tan-Tan Venüsü: 500.000 Yıllık Gizemli Taş Eser
Fas'ta bir nehir kıyısında bulunan avuç içi büyüklüğünde bir taş, insanlığın kendini görme çabasının en eski izi olabilir — ya da sadece doğanın bir cilvesi.
Deshret: Antik Mısır'ın Kayıp Kırmızı Tacı
Üç bin yıl boyunca krallar tarafından giyilen bir taç, hiçbir mezarda hiç bulunamadı. Peki nereye gitti?
Lady of Elche: Kaybolan İber Kraliçesi
1897'de bir tarım işçisinin küreği taşa çarptığında, önce Fransa'ya satılacak, savaşta bir kaleye saklanacak ve nihayet bir Velázquez tablosuyla takas edilecek bir yüz gün ışığına çıktı.
Siloam Yazıtı: Eski Kudüs'ün Su Tünelinin İzleri
Bir çocuk karanlık bir tünelde suya düştü ve yüzeye çıktığında parmaklarının ucunda 2.600 yıllık harfler buldu.