Klerksdorp Küreleri: Üç Milyar Yıllık Doğal Oluşum
Madenciler üç milyar yıllık kayadan çıkardılar onları — kusursuz yuvarlak, üzerlerinde minik gezegenler gibi oluklar. Bazıları doğal olamayacağını iddia etti. Jeologlar aynı fikirde değildi.
Güney Afrika'nın Ottosdal kasabası yakınlarındaki şist ocaklarında, Wonderstone Ltd. çalışanları pirofillit çıkarırken ilginç küçük nesnelerle karşılaştı: bazıları bozuk para büyüklüğünde, bazıları on santimetreye varan, çoğu zaman birbirine kaynaşmış küre ve disk biçimli taşlar. Yüzeylerinde bazen ortalarından geçen, bir küre üzerindeki enlem çizgilerini andıran düzgün, paralel oluklar bulunuyordu. Bunları toplayan taş meraklılarına göre şekiller doğanın kazara üretebileceğinden fazla kusursuzdu.
Bu 'imkânsızlık' hissi, Klerksdorp küreleri hakkında kitaplar ve makaleler yazan sözde bilimciler ile gazetecilerin dikkatini çekti. Onlara göre bu nesneler, kayda değer bir simetriye ve akıl almaz bir yaşa sahipti; yaklaşık üç milyar yıllık pirofillit tabakalarında bulunmaları, ancak akıllı ellerin eseri olabilecekleri iddiasını besliyordu — o dönemde Dünya'da insan medeniyetine benzer hiçbir şey yoktu.
Ama nesneleri gerçekten inceleyen jeologlar bambaşka bir sonuca vardı. Paul Heinrich, örnekleri mikroskop ve X-ışını kırınımı ile incelediğinde, bunların hematit ya da az miktarda hematit ve götit karışımlı wollastonitten oluştuğunu, renklerinin koyu kırmızımsı kahverengiden donuk kırmızıya kadar değiştiğini tespit etti. Kestiği her örnekte, bir ya da birden fazla merkez noktadan yayılan son derece belirgin bir ışınsal (radyal) iç yapı gördü — üretilmiş değil, mineralojik bir açıklaması olan bir desen.
Bruce Cairncross, Louis Taylor Nel ve Andrea Agangi gibi araştırmacılar ise henüz bozulmamış, tazeliğini koruyan pirofillit içindeki küreleri inceleyip bunların metalik parlaklığa ve soluk pirinç sarısı renge sahip diyajenetik pirit içerdiğini buldular. Bu tür pirit, karbonlu şist tabakaları içinde — yani yerel adıyla wonderstone içinde — ince dağılmış taneler, santimetre boyutlu küreler ve katmanlar hâlinde bolca bulunuyor.
Bu jeolojik ortam, nesnelerin nasıl oluştuğunu açıklıyor. Küreleri barındıran şistler, yaklaşık 1,5 kilometre kalınlığındaki Syferfontein Formasyonu içinde mercekler hâlinde yer alıyor; bu formasyon da Kaapvaal kratonu üzerindeki başarısız rift havzalarını dolduran, çok daha kalın olan 2,7 kilometrelik Dominion Grubu'nun bir parçası. Yastık yapısından yoksun masif lavlar, yüksek sıcaklıklı ignimbritler ve korunmuş eski toprak katmanları gibi kanıtlar, burasının denizel değil karasal bir ortam olduğunu gösteriyor. Karbonca zengin şistler, yaklaşık üç milyar yıl önce volkanik faaliyetlerle şekillenen asidik bir gölde birikmiş olmalı; altlarında ise kaba, çakıllı tabakalardan ince karbonlu çamura geçen birkaç metre kalınlığında kumtaşı yatıyor.
Arkeoloji kategorisinden
Nebra gök tekeri
Ruhsatsız bir metal dedektörüyle define arayan iki adamın toprağın altından çıkardığı şey, yasa dışıydı, değeri paha biçilmezdi ve Stonehenge'in son taşlarından bile eskiydi: üç bin yılı aşkın süredir gömülü bir gökyüzü haritası.
Venüs heykelcikleri
Yazı icat edilmeden, şehirler kurulmadan, tekerlek bile bulunmadan çok önce, biri taşa ve fildişine bir kadın bedeni kazımış — ne adını ne yüzünü bırakmadan.
Tan-Tan Venüsü: 500.000 Yıllık Gizemli Taş Eser
Fas'ta bir nehir kıyısında bulunan avuç içi büyüklüğünde bir taş, insanlığın kendini görme çabasının en eski izi olabilir — ya da sadece doğanın bir cilvesi.
Deshret: Antik Mısır'ın Kayıp Kırmızı Tacı
Üç bin yıl boyunca krallar tarafından giyilen bir taç, hiçbir mezarda hiç bulunamadı. Peki nereye gitti?
Lady of Elche: Kaybolan İber Kraliçesi
1897'de bir tarım işçisinin küreği taşa çarptığında, önce Fransa'ya satılacak, savaşta bir kaleye saklanacak ve nihayet bir Velázquez tablosuyla takas edilecek bir yüz gün ışığına çıktı.
Siloam Yazıtı: Eski Kudüs'ün Su Tünelinin İzleri
Bir çocuk karanlık bir tünelde suya düştü ve yüzeye çıktığında parmaklarının ucunda 2.600 yıllık harfler buldu.