Kalevipoeg: Estonya'nın Dev Kralı

Düşmanlarına kayalar fırlatan, elleriyle şehirler kuran ve kendi lanetli kılıcıyla ayaklarını yitirip ölen bir dev... ama ölümü bile son değildi, çünkü onu cehennemin kapılarında sonsuza dek nöbet tutmaya geri gönderdiler.

Destanlar · 2 dakika ·

Kalevipoeg: Estonya'nın Dev Kralı
FR, Public domain, via Wikimedia Commons

Hıristiyanlık öncesi Estonya'nın sözlü geleneğinde, runik şarkılar aracılığıyla anlatılan iyi huylu bir dev vardı: Kalev, ve onun daha da güçlü oğlu Kalevipoeg — Kalev'in Oğlu. Bu şarkılar, doğadaki kayaları, gölleri, tepeleri bu devin işleriyle açıklıyordu. Figürün en eski yazılı izinin 6. veya 7. yüzyıla ait bir Anglosakson şiiri olan Widsith'e kadar uzandığı düşünülür; şiirde geçen 'Caelic' adının, hem Fin destanı Kalevala'da hem de Estonya destanı Kalevipoeg'de karşımıza çıkan Kaleva figürüne işaret ettiği kabul edilir.

Karakter, 17. yüzyılda Heinrich Stahl'ın araştırmalarıyla yazılı Estonya kaynaklarında yeniden ortaya çıkar. Ancak Kalevipoeg'in gerçek anlamda bir ulusal destan olarak doğuşu 19. yüzyılda gerçekleşti. 1839'da Friedrich Robert Faehlmann, Öğrenilmiş Estonya Cemiyeti'nde Kalevipoeg efsanelerini konu alan bir bildiri sundu ve ulusal-romantik bir destan taslağı çizdi. Faehlmann bunu yazıya dökemeden öldü; 1850'de Friedrich Reinhold Kreutzwald bu görevi üstlendi, dağınık sözlü hikâyeleri toplayıp tek bir bütün hâline getirdi.```

Yayın süreci hiç kolay geçmedi. Kreutzwald'ın 1853'te tamamladığı ilk hali, 13.817 mısradan oluşuyordu ve dönemin sansürü yüzünden basılamadı. Yazar metni genişletip 19.087 mısralık ikinci bir hale getirdi; bu versiyon 1857-1861 yılları arasında Öğrenilmiş Estonya Cemiyeti tarafından bölümler halinde, bir Almanca çeviriyle birlikte yayımlandı. 1862'de, biraz kısaltılmış 19.023 mısralık üçüncü versiyon ise sıradan okuyucular için Finlandiya'nın Kuopio kentinde basıldı.

Destan, eski Estonya aliterasyonlu şiir tarzıyla yazılmış yirmi kanto'dan oluşur; mısraların yalnızca sekizde biri gerçek halk malzemesinden gelir, gerisini Kreutzwald bu üsluba öykünerek kendisi yazmıştır. Destan, bir dulun bulduğu bir tavuk ve bir orman tavuğu yumurtasından doğan Salme ve Linda adlı iki kız kardeşin evlilikleriyle başlar. Linda, güneş, ay ve yıldızların taliplerine rağmen dev Kalev'i eş olarak seçer.

Kalev ölür, ölmeden önce henüz doğmamış oğullarının büyüklüğünü kehanet eder. Linda yedi gün yedi gece ağlar; gözyaşları, bugün Tallinn'de bulunan Ülemiste Gölü'nü oluşturur. Babasının ölümünden sonra doğan en küçük oğlu Kalevipoeg, kardeşleri Alevipoeg, Olevipoeg ve Sulevipoeg'i güç ve zekâda geride bırakır.