Bozkurt Destanı: Türklerin Türeyiş Anlatısı
Bataklığa terk edilmiş, ayakları kesilmiş bir çocuk. Onu etle besleyen bir dişi kurt. Bu beklenmedik birliktelikten koca bir milletin türeyiş öyküsü doğar.
Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde bozkırların ortak ongunu bozkurttur; Eski Türkçede Böri, Türkçede Bozkurt, Boskord, Pusgurt, Gökkurt ya da Kökbörü adlarıyla anılır. Pek çok boy, soyunun bu kutlu varlıktan türediğine inanır; bazı anlatılarda soyun bir kolu Gökkurt'tan, öbür kolu ise yeryüzünü simgeleyen Alageyik'ten gelir.
Göktürkler gök mavisi bayraklarına kurtbaşı resmi işler, çadırlarının önüne tepesinde altın kurtbaşı bulunan direkler dikerlerdi. Kurt; savaşçılığı, özgürlüğü, hızı ve sahayı okuyabilme aklını temsil ederdi. Altıncı yüzyıla ait bir taş anıtta kurttan süt emen bir çocuk betimlenir; erenlerin ve evliyaların zaman zaman kurt kılığına girdiğine inanılırdı.```
Halk kültüründe kurda dair inançlar her yana yayılmıştı. Bir kurt dişi taşımak nazardan korurdu. Yakutlar koruyucu kurtlarına Bosko derdi. Kırgızlarda bozkırda kurt görmek, hatta rüyada kurt görmek uğur sayılırdı; hamile kadının nazardan korunması için yastığının altına kurt dişi ya da derisi konurdu. Başkurtlar, adlarını dahi bir kurttan alır: rivayete göre bir kurt atalarının önüne düşüp yol göstermiş, bu yüzden 'başlarında kurt olan' anlamına gelen Başkurt denmiştir. Hilal taktiği adı verilen, düşmanı yarım çemberle kuşatıp ortaya alma stratejisinin de kurtlardan görülerek ilk kez Türkler tarafından uygulandığı söylenir.
Bu inancın en köklü biçimi, Chou Kitabı, Kuzey Hanedanlar Tarihi ve Sui Kitabı'nda yer alan Aşina'nın yaratılış destanıdır. Bir anlatıya göre ülke komşuları tarafından yok edilir, kıyımdan yalnızca on yaşlarında bir oğlan sağ kalır. Askerler küçük olduğu için onu öldürmeye kıyamaz, ayaklarını –bazı kaynaklarda kollarını da– keserek bataklık bir yere bırakırlar. Orada dişi bir kurt olan Asena çocuğu bulur, etle besler; çocuk ergenlik çağına gelince kurdu hamile bırakır.
Komşu ülke çocuğun sağ kaldığını öğrenince onu ve kurdu öldürmek için adamlar gönderir. Asena, Karahoca ülkesindeki Kuzey Dağı'na kaçar. Dağdaki bir mağara, çayırlarla kaplı, dört yanı yüzlerce mil genişliğinde dağlarla çevrili gizli bir düzlüğe açılır. Kurt burada saklanıp on erkek çocuk doğurur. Çocuklar büyür, dışarıdan kız alıp evlenir, her biri bir soy kurar; bunlardan biri Aşina'dır. Nesiller çoğaldıktan sonra mağaradan çıkarlar ve Cücenlere demirci olurlar.
Mitoloji kategorisinden
Kalevala: Finlandiya'nın Büyülü Şarkıları
Bir taşra hekimi, elinde sadece bir defterle Karelya ormanlarına daldı ve geri döndüğünde bir ulusun ruhunu taşıyordu.
Ra'nın Güneş Kayığı: Mısır Mitlerinde Bir Gün
Eski Mısırlılara göre güneş her akşam bir kayığa biner ve doğruca ölüler diyarına yelken açardı — ve şafak yeniden doğmadan önce devasa bir yılanla savaşması gerekirdi.
Yeti: Himalayaların Karlar Adamı
21.000 fitte bulunan tuhaf izler, bir albayı kurt sanmaya itti — ama Şerpa rehberleri, dünyaya bir yüzyıl boyunca yaşayacak bir isim armağan etti.
Orlando Furioso: Çılgına Dönen Şövalye
Şarlman'ın en sadık şövalyesi, bir kılıç darbesiyle değil, aşk yüzünden aklını kaybeder. Onu iyileştirmek için bir dostu uçan bir atla Ay'a gitmek zorunda kalır.
Dönüşümler: Ovidius'un Mitoloji Hazinesi
Augustus tarafından sürgüne gönderilmeden önceki son yıllarında bir şair, tanrıların da insanların da hiçbir biçimde sabit kalamadığı bir dünyayı anlatan bir şiir tamamladı — ve bu şiir imparatorluklardan daha uzun yaşadı.
Kayıp Cennet: Milton'ın İsyankâr Meleği
Kör bir şair, karanlıkta dize dize dikte ettirdiği bir destanla Tanrı'nın yollarını insanlara açıklamaya cüret etti — ve bu yolda Cehennem'in hükümdarını unutulmaz kıldı.