İlyada: Troya Önünde Öfke ve Onur

Çalınan bir kadın, öfkeli bir baba, gemilere çöken bir veba — ve bir yiğidin kırılan onuru koca bir orduyu felce uğratır. Homeros'un anlattığı bu elli bir günlük öykü, binlerce yıldır dilden dile dolaşıyor.

Destanlar · 2 dakika ·

İlyada: Troya Önünde Öfke ve Onur
Osama Shukir Muhammed Amin FRCP(Glasg), CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

İlyada, bir savaş çığlığıyla değil, Musa'ya seslenişle açılır: Ozan, konusunu bildirir — Akhilleus'un öfkesi ve bu öfkenin Akhalar arasına saldığı veba. Homeros'a atfedilen ve MÖ 7. ya da 8. yüzyılda yazıldığı düşünülen destan, 24 bölümden ve 16.000'i aşkın dizeden oluşur. Antik Yunan edebiyatının en eski eserlerinden biri sayılır ve yaygın kanının aksine Truva'nın düşüşünü ya da Truva Atı'nı anlatmaz; destan, savaşın dokuzuncu yılındaki elli bir günlük bir döneme odaklanır.

Olaylar, Truva Ovası'ndaki Akha gemi ordugâhında başlar. Dokuz yıllık savaşın ardından Akhalar, Truva'nın müttefik kentlerini yağmalamış, iki genç kadını — Khryseis ve Briseis'i — tutsak almışlardır. Orduların başkomutanı Mykenai kralı Agamemnon, Khryseis'i kendine ayırır; Akhaların en büyük savaşçısı Akhilleus ise Briseis'i alır.```

Apollon'un rahibi ve Khryseis'in babası Khryses, kızını geri almak için fidye teklif eder ama Agamemnon onu hor görüp reddeder. Khryses, Apollon'a yakarır; tanrı da Akha ordusuna veba salar. Dokuz gün dokuz gece süren hastalık sonunda, Myrmidon önderi ve 'Akhaların en iyisi' diye anılan Akhilleus, bir toplantı çağırır.

Baskı altında kalan Agamemnon, Khryseis'i geri vermeyi kabul eder ama karşılığında Akhilleus'un tutsağı Briseis'i alır. Bütün ordunun önünde onurunu kırılan Akhilleus, öfkeyle savaştan çekilir. Odysseus, Khryseis'i babasına geri götürür ve veba diner — ama Akhilleus'un öfkesi henüz başlamıştır.

Briseis'in alınmasına yanan Akhilleus, anası deniz tanrıçası Thetis'e seslenir: Zeus'a yalvarsın, Akhalar Truvalılar karşısında bozguna uğrasın, hatta gemileri yanma tehlikesiyle karşı karşıya kalsın — ta ki Agamemnon, Akhilleus'a ne kadar muhtaç olduğunu anlayana dek. Zeus kabul eder; bu da karısı Hera ile aralarında bir çekişmeye yol açar, nihayet tanrı Hephaistos araya girip onları yatıştırır.