Giza Piramitleri: Nasıl İnşa Edildiler?
Her biri birkaç ton ağırlığında iki milyon taş blok, kusursuz bir hassasiyetle üst üste dizildi — ama nasıl yapıldığı hâlâ tam olarak bilinmiyor.
Kahire'nin Gize semtinde, Nil'in batısında yükselen üç görkemli yapı: Keops, Kefren ve Mikerinos piramitleri. Bunlardan yalnızca Keops Piramidi, yani Büyük Piramit, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri sayılır ve Yeni Yedi Harika listesinde de onur üyesi olarak yer alır. Bilimsel saptamalara göre bu piramit, 4. Hanedan'dan Firavun Khufu tarafından anıt-mezar olarak yaptırılmıştır; inşaatın MÖ 2580 civarında başlayıp MÖ 2560'da tamamlandığı, yani sürecin yaklaşık 20 yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
Piramit yapımı, Eski Mısır'da kraliyet için uygulanan bir 'platform-mastaba' kültürünün ürünüdür. İlk piramitlerin en bilinen örneği, ünlü mimar İmhotep'in yaptığı Zoser Piramidi'dir. Büyük Piramit'in inşasında önce bir kent kurulmuş, ardından taş blokları taşınıp yığılmıştır; yüzeyin düzleştirilmesi için uzun süre çalışıldığı sanılmaktadır.
Blokların nasıl yerleştirildiği konusunda kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Bir kurama göre taşlar, çamurla kaplanıp sulanan spiral bir rampa üzerinden itilerek yukarı kaydırılmış olabilir. Başka bir kurama göre ise dev manivelalar kullanılmıştır. 1798'de Mısır'a giren Napolyon, piramitlerin önünde askerlerine 'Askerler, piramitlerin tepesinden 40 yüzyıl bize bakıyor' demiştir.
Büyük Piramit aslen 145,75 metre yüksekliğindeydi; günümüzde yaklaşık 10 metresini kaybettiği kabul edilmektedir. 43 yüzyıl boyunca dünyanın en yüksek yapısı olma unvanını taşımış, bu unvan ancak 19. yüzyılda başka bir yapıyla geçilebilmiştir. Eğimi 54 derece 54 dakikadır ve tabanının her kenarı 229 metre olup, kenarlar arasındaki hata oranı şaşırtıcı biçimde %0,1'in bile altındadır.
Yapıda kullanılan taş blokların her biri birkaç ton ağırlığında olup toplam sayının iki milyon civarında olduğu sanılmaktadır. Üç piramidin taşları yan yana dizilse, tüm Fransa'yı çevreleyecek, 3 metre yükseklikte ve 30,48 santimetre kalınlıkta bir duvar oluşturabilir. Kaynaklara göre aynı taş miktarı, Roma'daki St. Peter, Londra'daki Westminster ve St. Paul Katedralleri ile Floransa'daki büyük bir kilise yapısının kapladığı alanın tümünü doldurabilecek büyüklüktedir.
Mimari kategorisinden
Stonehenge: Taşların Sırrı
4.500 yıldan uzun süredir bir taş halkası, yılda yalnızca iki gün doğan ve batan güneşi izliyor — ve bunun neden yapıldığını bugün kesin olarak bilen yok.
Pantheon: 2000 Yıldır Ayakta Duran Kubbe
İki bin yıl önce dökülen bir beton kubbe, hâlâ dünyanın en büyük donatısız beton kubbesi unvanını taşıyor — ve gökyüzüne açılan deliğinden hâlâ yağmur süzülüyor.
Süleymaniye: Sinan'ın "Kalfalık" Eseri
Londra'nın gürültülü Kingsland Yolu'nda, Britanya'nın en yüksek minaresi sessizce göğe uzanır. Ama bu hikâye, Mimar Sinan'ın on altıncı yüzyıl İstanbul'unda değil, 1990'ların Hackney semtinde başlar.
Mostar Köprüsü: Yıkılan ve Yeniden Doğan
427 yıl boyunca Neretva'nın üzerinde taştan bir gökkuşağı gibi durdu. 1993'te birkaç gün içinde yok oldu.
Hoover Barajı: Çölü Yenen Beton
Black Kanyon'un kavurucu sıcağında binlerce işçi, dünyanın o zamana kadar gördüğü en büyük beton yapıyı inşa etti — ve bunu planlanandan iki yıl önce, yüzden fazla insanın hayatı pahasına tamamladı.
Neuschwanstein: Masal Şatosu ve "Deli Kral"
Kendi sarayından kaçmak isteyen bir kral, dünyanın en ünlü masal şatosunu inşa ettirdi — ama içinde yaşamaya ömrü yetmedi.