Kennedy ve Kruşçev: Mektuplaşan Düşmanlar

1962 Ekim'inde, dünyanın kaderi füzelerde değil, Viyana'da bir kez karşılaşıp birbirine güven duymayan iki liderin mektuplarında asılı kaldı.

Rakipler ve dostluklar · 2 dakika ·

Kennedy ve Kruşçev: Mektuplaşan Düşmanlar
TASS / distributed by Associated Press, Public domain, via Wikimedia Commons

Haziran 1961'de Nikita Kruşçev ile John F. Kennedy, Soğuk Savaş gerginliğini yumuşatmak amacıyla Viyana'da bir araya geldi. Ancak görüşme tam tersi bir etki yarattı. Kalinovka köyünden gelen, Stalin'in 1953'teki ölümünden sonra Sovyet hiyerarşisinin tepesine tırmanmış eski bir metal işçisi olan Kruşçev, genç Amerikan başkanından etkilenmedi. Görüşmenin kısa süre sonrasında Berlin Duvarı'nın inşasına başlandı; bu, iki dünya arasındaki bölünmenin en çarpıcı sembolü oldu.

Kruşçev yoksulluktan gelmişti. 1894'te doğmuş, çobanlık yapmış, ardından Yuzovka'nın sanayi bölgesinde boru tesisatçısı çırağı olarak çalışmıştı. 1918'de partiye katıldı, Kızıl Ordu saflarında savaştı ve II. Dünya Savaşı'nda Stalingrad Kuşatması'nda siyasi komiser olarak bulundu — bununla her zaman gurur duymuştur. Stalin'in ölümünden sonra rakiplerini, aralarında Lavrentiy Beria'nın da bulunduğu isimleri saf dışı bırakarak 1958'de hem parti sekreterliğini hem başbakanlığı üstlendi.­

1956'daki 20. Parti Kongresi'nde okuduğu Gizli Konuşma, Stalin'in tasfiyelerini kınıyor ve destalinizasyon sürecini başlatıyordu; binlerce siyasi tutuklu serbest bırakıldı. 1957'deki Sputnik başarısı da bu dönemde ona kısa süreli bir popülerlik kazandırdı. Fakat tarım politikaları başta olmak üzere iç politika hamleleri sık sık başarısız oldu ve 1960'ların başında Kruşçev'in konumu giderek zayıfladı.

Bu ortamda, 1962'de Kruşçev en riskli kararını verdi: Küba'ya, Florida'ya sadece doksan mil uzaklıkta orta menzilli füzeler yerleştirdi. Amerikan keşif uçakları tesisleri tespit edince dünya nükleer savaşın eşiğine geldi. Viyana'daki soğuk görüşmenin aksine, bu kriz zirve toplantısıyla değil, Kennedy ile Kruşçev arasında Washington ve Moskova arasında hızla akan mektuplarla çözüldü.