Hillary ve Tenzing: Zirveye Birlikte

Dünyanın en yüksek noktası, on yıllardır kendisine yaklaşan herkesi geri çevirmiş, kimini de sonsuza dek yutmuştu. 1953 baharında bir ekip, gökyüzünün artık yükselmediği o noktaya nihayet ulaştı.

Rakipler ve dostluklar · 2 dakika ·

Hillary ve Tenzing: Zirveye Birlikte
Pavel Novak, CC BY-SA 2.5, via Wikimedia Commons

Everest, 1850'lerden itibaren dünyanın en yüksek noktası olarak bilinince adeta bir tutkuya dönüştü. Alp dağcılığının altın çağının dağcıları, bu yüksekliğin tırmanışı fiziksel olarak imkânsız kılıp kılmadığını sorguladı. 1924 İngiliz keşif seferinde dağda kaybolan George Mallory, tırmanmak istemesinin nedenini 'çünkü orada' diye özetlemişti; bu söz, cesedinin yetmiş beş yıl bulunamayacağı bir gizemle birlikte dağcılık tarihine kazındı.

İlk girişimlerin çoğu, Tibet üzerinden kuzey yakasından yapılmıştı; ama Çin'in Tibet'i ilhak etmesiyle bu rota tamamen kapandı. Dağcılar gözlerini güneydeki Nepal'e çevirdi. 1952'de Nepal tarafından tırmanan bir İsviçre ekibi, güneydoğu sırtında yaklaşık 8.595 metreye ulaşarak yeni bir yükseklik rekoru kırdı ve zirveye bir yol olabileceğini kanıtladı.

İngiltere için zaman daralıyordu. Fransızların 1954, İsviçrelilerin 1955 için izinleri vardı; İngilizler 1953'ü kaçırırsa belki 1956'ya kadar bir şans bulamayacaklardı. Alpine Club ve Royal Geographical Society'nin Joint Himalayan Committee'si tartışmalı bir liderlik kararı aldı: 1951 keşif seferini ve 1952 Cho Oyu seferini yönetmiş olan favori Eric Shipton yerine, askeri liderlik deneyiminin başarı şansını artıracağına inandıkları Albay John Hunt'ı seçtiler.

Bu karar, Shipton'a bağlı birçok ekip üyesini tedirgin etti. Charles Evans daha sonra Shipton'ın 'katil içgüdüsünden' yoksun olduğunun söylendiğini, kendisine göre bunun kötü bir şey olmadığını belirtti. Edmund Hillary değişikliğe en çok karşı çıkanlardan biriydi, ama Hunt'la tanışıp onun bu değişikliğin kötü yönetildiğini kabul etmesiyle fikrini değiştirdi. Komite üyesi Larry Kirwan'ın, doğru kararın en kötü şekilde alındığını söylediği aktarılır.

Parayı bulmak da başlı başına bir mücadeleydi. Hunt sonradan, geçmişteki bir dizi başarısızlıkla lekelenmiş bu girişim için, komite üyelerinin kendi ceplerinden başka güvence olmaksızın büyük fonlar toplamanın kaygısını yazdı. O kış Galler'deki Snowdonia'da eğitim yapıldı; ekip, Pen-y-Gwryd otelini üs olarak kullanıp Snowdon ve Glyderau'da pratik yaptı, oksijen ekipmanını Capel Curig yakınlarındaki bir dağcı barınağında test etti.