Leonardo da Vinci: Her Şeyi Merak Eden Adam
Bir noterin evlilik dışı oğlu, hiç üniversiteye gitmeden, insan merakının sınırlarını yeniden çizen bir zihin haline geldi.
15 Nisan 1452'de, Floransa'ya yakın Toskana'nın tepelik kasabası Vinci'de ya da yakınlarında, kendi soyadını bile tam anlamıyla taşımayacak bir çocuk doğdu: Leonardo di ser Piero da Vinci, yani 'Vinci'li Sör Piero'nun oğlu Leonardo.' Babası başarılı bir Floransalı noter, annesi Caterina ise alt sınıftan bir kadındı; evli değillerdi ve doğumdan bir yıl sonra ikisi de ayrı ayrı başkalarıyla evlendi. Leonardo'nun tam olarak nerede doğduğu bile kesin değildir; yerel gelenek, Anchiano köyünü işaret eder.
Evlilik dışı doğduğu için üniversiteye gidemeyen Leonardo, yalnızca temel düzeyde yerel dilde okuma, yazma ve matematik eğitimi aldı. Çocukluğunun bir bölümünü annesinin yanında, bir bölümünü de babasının büyükbabası Antonio da Vinci'nin evinde geçirdi; vergi kayıtları en geç 1457'den itibaren orada yaşadığını gösteriyor. Babası ise noterlik kariyerini sürdürdü, ilk eşinin 1464'teki ölümünden sonra üç kez daha evlendi ve Leonardo'nun sonuncusu o 46 yaşındayken doğan on altı üvey kardeşi oldu.
Çocukluğu hakkında bilinenler bunun ötesinde oldukça sınırlıdır; bu belirsizliğin bir kısmı, Giorgio Vasari'nin 1550'de yazdığı ve sıkça abartılı olan biyografiden kaynaklanır. Yine de Leonardo'nun kendi elinden çıkan çarpıcı bir anı vardır: daha sonraki yıllarda, bugün Codex Atlanticus olarak bilinen defterlerinde, en eski anısı olduğuna inandığı bir olayı kaydeder — beşiğine inen bir çaylağın kuyruğuyla ağzını açması. Bunun gerçek bir anı mı yoksa hayal ürünü mü olduğu hâlâ tartışılır.
Yaklaşık on dört yaşındayken çizim yeteneği fark edilen Leonardo, babası tarafından Floransa'nın önde gelen ressam ve heykeltıraşlarından Andrea del Verrocchio'nun atölyesine yerleştirildi. Burada yaklaşık yedi yıl eğitim gördü; yalnızca çizim, resim, heykel ve modelleme değil, kimya, metalurji, metal işleme, alçı döküm, deri işleme, mekanik ve marangozluk da öğrendi. Verrocchio öğrencilerinin insan anatomisini kavramasında ısrarcıydı ve bu, Leonardo'nun ileride saplantı haline gelecek ilgi alanlarının tohumunu attı. Atölyede aynı dönemde Ghirlandaio, Perugino, Botticelli ve Lorenzo di Credi gibi gelecekte usta olacak isimler de bulunuyordu.
1472'de, yirmi yaşındayken Leonardo, ressamlarla hekimleri bir araya getiren Floransa'nın Aziz Luka Loncası'nda usta unvanı aldı, ancak bir süre daha babasının atölyesinde kaldı. Bu temel üzerine, onu Milano'da Ludovico Sforza'nın hizmetine, ardından yeniden Floransa'ya, kısa süreliğine Roma'ya ve son olarak Kral I. François'nın davetiyle Fransa'ya götürecek bir kariyer yükseldi; burada 1519'da hayatını kaybetti.
Kişiler kategorisinden
Frida Kahlo: Acıyı Sanata Dönüştürmek
Mexico City sokaklarında bir tramvay kazası, on sekiz yaşındaki bir genç kızın bedenini demir bir çubukla delip geçti — ve o enkazdan yirminci yüzyılın en yürek burkan dürüst sanatçılarından biri doğdu.
Şerife Bacı: Kağnısıyla Destan Yazan Kadın
Kastamonu kışlasına varamadan, dondurucu bir kış gecesinde bir kağnının üzerinde, kundaktaki kızını mermilerin arasına yerleştirip üzerine abanmış halde bulundu. O günden sonra adı bir milletin hafızasına kazındı.
Sezar ve Pompeius: Roma'yı Bölen Dostluk
Düşmanları ona 'genç kasap' derdi, akıl hocası Sulla ise 'Büyük' unvanını verdi — ama inşa etmeye yardım ettiği güç, bir gün onu da yutacaktı.
Hillary ve Tenzing: Zirveye Birlikte
Dünyanın en yüksek noktası, on yıllardır kendisine yaklaşan herkesi geri çevirmiş, kimini de sonsuza dek yutmuştu. 1953 baharında bir ekip, gökyüzünün artık yükselmediği o noktaya nihayet ulaştı.
Picasso ve Matisse: Dostluk Kadar Rekabet
Yirminci yüzyılın iki devi olarak anılmadan çok önce, ikisi de Paris'te aynı küçük galerinin duvarlarında yan yana asılı iki isimden ibaretti — biri zaten çılgın renkleriyle tanınıyor, diğeri henüz hiç tanınmıyordu.
Borg ve McEnroe: Buz ile Ateş
Biri kortta hiç sesini yükseltmedi, diğeri hiç susmadı. Aralarında tenis tarihinin en unutulmaz iki maçı doğdu.