Napolyon Bonapart: Korsika'dan İmparatorluğa
Adası Fransa'ya katıldıktan bir yıl sonra doğan, ana dili Fransızca değil Korsikaca olan bu çocuk, bir gün yetmiş milyon insanı yönetecekti. Peki bu nasıl oldu?
15 Ağustos 1769'da, Ajaccio'daki Maison Bonaparte'ta, Carlo Maria Buonaparte ile Maria Letizia Ramolino'nun oğlu olarak Napoleone di Buonaparte dünyaya geldi. İtalyan kökenli aile, baba tarafından Toskana soylularına, anne tarafından Lombardiya asilzadelerine dayanıyordu. Korsika, kendisinin doğumundan sadece bir yıl önce Ceneviz Cumhuriyeti'nden Fransa'ya geçmişti. Babası önce Pasquale Paoli'nin bağımsızlık mücadelesini desteklemiş, sonra Fransız valisi Marbeuf ile dostluk kurmuştu; bu dostluk sayesinde Napolyon Fransa'daki bir askeri okula burs kazandı.
1785'te Fransız Kraliyet Ordusu'nda subay olan Napolyon, 1789 Fransız Devrimi'ni destekledi ve bu davayı Korsika'ya yaymaya çalıştı, ancak 1793'te adadan sürgün edildi. Aynı yıl Toulon Kuşatması'nı kazanarak yükselişe geçti. İki yıl sonra, 13 Vendémiaire günü Paris sokaklarındaki ayaklanmacıları topa tutarak hükûmeti çöküşten kurtardı ve henüz 26 yaşındayken İtalya seferi için hazırlanan ordunun komutanlığına getirildi.
1796'daki İtalya seferinde Avusturya ve müttefiklerine karşı kazandığı kesin zaferler onu tüm Avrupa'da ünlü yaptı. 1798'de Mısır ve Suriye'ye düzenlediği seferde Memlük beylerini yendi ve Osmanlı topraklarını işgal etti, ancak elinde tutamadı; buna karşın bu sefer sırasında yapılan keşifler modern Mısırbilim'in doğuşuna yol açtı.
Fransa'ya dönüşünün ardından Kasım 1799'da 18 Brumaire Darbesi'ni gerçekleştirerek Direktuvar'ı devirdi ve Birinci Konsül oldu. 1800'de Marengo Muharebesi'ni kazanarak İkinci Koalisyon Savaşı'nda Fransa'nın zaferini garantiledi; 1803'te Louisiana topraklarını ABD'ye sattı. Aralık 1804'te Fransız Senatosu onu Fransa İmparatoru ilan etti.
Savaşlar birbirini izledi. Amiens Antlaşması'nın bozulması Üçüncü Koalisyon'u doğurdu; Napolyon 1805'te Austerlitz'de kazandığı zaferle Kutsal Roma İmparatorluğu'nun dağılmasına yol açtı. 1806'da Jena-Auerstedt'te Prusya'yı, 1807'de Friedland'da Rusya'yı yendi. Birleşik Krallık'a karşı ablukayı sıkılaştırmak isteyen Napolyon 1808'de İber Yarımadası'nı işgal ederek kardeşi Joseph'i İspanya kralı yaptı; bu, altı yıl sürecek acımasız bir gerilla savaşına, Yarımada Savaşı'na yol açtı ve Fransa bu savaşı kaybetti. 1809'da Avusturya'yı Wagram'da yenen Napolyon, ardından Josephine'den boşanıp Avusturya Prensesi Marie Louise ile evlendi (1810). 1811'den sonra Roma İmparatorluğu'ndan beri görülmemiş bir birleşmeyle 70 milyonu aşkın insana hükmediyordu.
Kişiler kategorisinden
Frida Kahlo: Acıyı Sanata Dönüştürmek
Mexico City sokaklarında bir tramvay kazası, on sekiz yaşındaki bir genç kızın bedenini demir bir çubukla delip geçti — ve o enkazdan yirminci yüzyılın en yürek burkan dürüst sanatçılarından biri doğdu.
Şerife Bacı: Kağnısıyla Destan Yazan Kadın
Kastamonu kışlasına varamadan, dondurucu bir kış gecesinde bir kağnının üzerinde, kundaktaki kızını mermilerin arasına yerleştirip üzerine abanmış halde bulundu. O günden sonra adı bir milletin hafızasına kazındı.
Sezar ve Pompeius: Roma'yı Bölen Dostluk
Düşmanları ona 'genç kasap' derdi, akıl hocası Sulla ise 'Büyük' unvanını verdi — ama inşa etmeye yardım ettiği güç, bir gün onu da yutacaktı.
Hillary ve Tenzing: Zirveye Birlikte
Dünyanın en yüksek noktası, on yıllardır kendisine yaklaşan herkesi geri çevirmiş, kimini de sonsuza dek yutmuştu. 1953 baharında bir ekip, gökyüzünün artık yükselmediği o noktaya nihayet ulaştı.
Picasso ve Matisse: Dostluk Kadar Rekabet
Yirminci yüzyılın iki devi olarak anılmadan çok önce, ikisi de Paris'te aynı küçük galerinin duvarlarında yan yana asılı iki isimden ibaretti — biri zaten çılgın renkleriyle tanınıyor, diğeri henüz hiç tanınmıyordu.
Borg ve McEnroe: Buz ile Ateş
Biri kortta hiç sesini yükseltmedi, diğeri hiç susmadı. Aralarında tenis tarihinin en unutulmaz iki maçı doğdu.