12 Nisan 1961: Gagarin'in 108 Dakikası
Kilitli bir kumanda paneline bağlı, uçuramayacağı bir aracın içinde 'haydi gidelim' diyen genç bir pilot, dünyayı 108 dakikalığına terk eden ilk insan olur.
Fırlatmaya birkaç dakika kala Yuri Gagarin basının karşısına geçti. 'Tanıdığım ve tanımadığım dostlar, yurttaşlarım, tüm dünyanın insanları!' dedi; tüm hayatının şu anda tek bir an gibi gözlerinin önünde durduğunu, kendisinden beklenen şeyi yapmak için gereken gücü bulacağını hissettiğini söyledi. 12 Nisan 1961 Çarşamba sabahı, bu sözlerin ardından prosedür, tarihte ilk kez bir insan bedeni üzerinde yörüngede test edilecekti.
Vostok 3KA kapsülünün içinde bir kamera, Gagarin'in görüntüsünü uzay merkezindeki ekranlara yansıtıyordu. Baş tasarımcı Sergey Korolyov mikrofona eğilip Gagarin'i çağrı koduyla seslendi: 'Şafak, Çamı arıyor. Birazdan geri sayım başlayacak.' Gagarin, kendini iyi hissettiğini, moralinin yerinde olduğunu ve gitmeye hazır olduğunu bildirdi. Francis Gary Powers'ın U-2 casus uçağının Sovyet topraklarında düşürülmesinden henüz bir yıl geçmemişken, mühendis Gherman Lebedev, Gagarin'in kaskına elleriyle CCCP harflerini boyamıştı — beklenmedik bir yere inerse casus sanılmasın diye.
06:07 UTC'de Vostok 1, Kazak SSC'deki Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatıldı. Korolyov aşamaları tek tek saydı: 'Ön aşama... Orta... Asıl... ATEŞ! Size iyi bir uçuş dileriz, her şey yolunda.' Gagarin ise sonradan görevin kendisinden daha uzun yaşayacak sözü söyledi: 'Poyekhali!' Haydi gidelim. İki dakika sonra, 06:09'da, dört tali roket yakıtını tüketip ana araçtan ayrıldı. Bir dakika sonra da kapsülü koruyan kılıf atıldı; Gagarin'in ayağının altındaki pencere ve yön bulmasını sağlayan Vzor cihazı açığa çıktı.
Fırlatmadan sonraki yirmi beş dakika boyunca yer kontrolü, aracın kararlı bir yörüngeye girip girmediğini bilemedi; çünkü Vostok'un tüm takip istasyonları Sovyet topraklarıyla sınırlıydı, denizde izleme gemisi bulunmuyordu. Doğrulandığında, Gagarin'in tek turu Dünya'ya en fazla 327 kilometre yükseldi, en yakın noktada ise 181 kilometreye kadar indi — hiçbir insanın önceden tamamlamadığı, kısa ve yalnız bir tur.
Aracın kontrolü büyük ölçüde otomatik sistemlere ve yer istasyonuna bağlıydı. Tıbbi ekip, ağırlıksızlığın insan üzerindeki etkisinden emin olamadığı için kumanda panelini Gagarin'in kullanamayacağı şekilde kilitlemişti. Önlem olarak, sadece acil durumda kullanılmak üzere 1-2-5 şifresi zarf içinde araca bırakılmıştı; oysa Kamanin ve diğerleri bu sayıları Gagarin'e daha önceden söylemişti.
Tarih kategorisinden
24 Temmuz 1911: Machu Picchu'nun Dünyaya Duyurulduğu Gün
1911 yılının serin bir Temmuz sabahında, Amerikalı bir tarihçi Urubamba Nehri üzerindeki sarp bir sırtı tırmandı; öğleye varmadan, unutulmuş bir İnka şehri tüm dünyanın gündemine girecekti.
6 Mayıs 1937: Hindenburg'un Son İnişi
Zaten yarım gün rötarlıydı ve halk sahadan uzak tutulmuştu — ama akşam saat yediye doğru Hindenburg, son kez direğine doğru döndü.
24 Ağustos 79: Pompeii'de Sıradan Bir Öğle Vakti
Öğle vakti Napoli Körfezi kıyısında sıcak, sıradan bir yaz günüydü. Akşama doğru bir dağ, binlerce insanın kaderini değiştirmiş olacaktı.
11 Şubat 1990: Mandela'nın Hapisten Çıktığı Gün
27 yıl hapiste kalan 71 yaşındaki bir adam, o gün bir hapishane kapısından dünyaya yeniden yürümeyi öğrenmek zorundaydı — kameraların, kalabalığın ve nefesini tutmuş bir ülkenin karşısına.
1 Ocak 1863: Özgürlük Bildirgesi'nin Yürürlüğe Girdiği Gün
Bir başkanın tek bir günde attığı imza, üç buçuk milyondan fazla insanın hukuki statüsünü değiştirecekti — yeter ki metin zamanında tamamlansın ve söz tutulsun.
28 Ağustos 1963: "Bir Hayalim Var" Günü
O sabah 250 bin kişi Washington'ın merkezine doğru yürüdü; akşama doğru Lincoln Anıtı'nın basamaklarından yükselen bir ses, nesiller boyu hatırlanacaktı.