Preveze Deniz Zaferi: Barbaros'un Akdeniz'i
Yüz geminin üzerindeki ve altmış bin askeri taşıyan dev bir Haçlı donanmasına karşı, sayıca çok daha küçük bir Osmanlı filosu yol aldı — ve o gün, Akdeniz'in kaderi otuz yıllığına değişti.
28 Eylül 1538 sabahı, Preveze açıklarında Amiral Andrea Doria beklemediği bir manzarayla karşılaştı: Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, kendisinden çok daha küçük olmasına rağmen doğruca üzerine geliyordu. Doria, Papa III. Paulus'ün bir araya getirdiği Kutsal İttifak'ı yönetiyordu; İspanyol İmparatorluğu, Ceneviz, Venedik, Papalık Devleti ve Malta Şövalyeleri'nden oluşan bu birlik, bir önceki yıl Sire, Egine, Aniye, Bara, İstendil, Kerpe, Kaşot ve Nakşa adalarını ele geçiren, Korfu'yu kuşatan ve Calabria sahillerini yağmalayan Barbaros'u durdurmak için kurulmuştu.
Sayısal fark göz kamaştırıcıydı: Haçlı donanması 112 kadırga, 50 kalyon ve 140 barka olmak üzere üç yüzü aşkın gemiden oluşuyor ve 60.000 asker taşıyordu; buna karşılık Barbaros'un elinde 122 kadırga ve galyottan oluşan bir filo ile yalnızca 12.000 levent bulunuyordu. Ancak ittifak içten çatlaklarla sarsılıyordu. Venedik ile Cenevizliler arasındaki eski rekabet, Şarlken'in Papa'nın Fransa'ya karşı savaşındaki tarafsızlığına duyduğu kızgınlık ve komutanın Doria, Grimani ile Capello arasında bölünmüş olması, birliği zayıflatıyordu.
Doria henüz varmadan Grimani, Preveze Kalesi yakınında asker çıkarmayı denemiş, Murat Reis komutasındaki Osmanlı kuvvetleri onu geri püskürtmüş ve Korfu'ya çekilmişti. O sırada İstanköy'de bulunan Barbaros, yol üzerindeki Kefalonya'yı ele geçirerek Preveze'ye ulaştı. Burada Sinan Reis, askerleri Narda Körfezi'nin karşısındaki Actium'a yerleştirme önerisinde bulundu; Barbaros ilkin karşı çıksa da bu hamle, Osmanlı topçusunun Haçlı donanmasını kıyıdan uzak tutmasını sağlayarak zaferin anahtarı oldu.
25 ve 26 Eylül'de Actium ve Preveze Kalesi'ne asker çıkarma girişimleri Murat Reis tarafından geri püskürtüldü. Ters bir rüzgârın gemilerini Türk kıyılarına sürükleyeceğinden korkan Doria, 27-28 Eylül gecesi otuz mil güneye çekilerek Lefkada yakınlarındaki Sessola'ya demirledi. O gece komutanlar, İnebahtı'ya yönelip Barbaros'u savaşa zorlamanın en iyi seçenek olduğuna karar verdiler.
Şafakta Doria, Türklerin çoktan güneye ilerlediğini görünce büyük şaşkınlık yaşadı. Turgut Reis altı büyük galyotla sol kanadı kıyıya sokmuştu. Sayıca zayıf bir kuvvetten bu cesareti beklemeyen Doria, Grimani ve Capello'nun baskılarına karşın ancak üç saat sonra harekete geçebildi. Nihayet iki donanma Preveze açıklarında karşı karşıya geldi; rüzgârsızlık Doria'nın aleyhineydi, zira devasa Venedik amiral gemisi Galeone di Venezia kıyıdan dört, Sessola'dan on mil açıkta hareketsiz kaldı, Osmanlı kadırgalarınca kuşatıldı ve saatlerce süren çarpışmadan sonra ancak rüzgâr esince kurtarılabildi.
Tarih kategorisinden
24 Temmuz 1911: Machu Picchu'nun Dünyaya Duyurulduğu Gün
1911 yılının serin bir Temmuz sabahında, Amerikalı bir tarihçi Urubamba Nehri üzerindeki sarp bir sırtı tırmandı; öğleye varmadan, unutulmuş bir İnka şehri tüm dünyanın gündemine girecekti.
6 Mayıs 1937: Hindenburg'un Son İnişi
Zaten yarım gün rötarlıydı ve halk sahadan uzak tutulmuştu — ama akşam saat yediye doğru Hindenburg, son kez direğine doğru döndü.
24 Ağustos 79: Pompeii'de Sıradan Bir Öğle Vakti
Öğle vakti Napoli Körfezi kıyısında sıcak, sıradan bir yaz günüydü. Akşama doğru bir dağ, binlerce insanın kaderini değiştirmiş olacaktı.
11 Şubat 1990: Mandela'nın Hapisten Çıktığı Gün
27 yıl hapiste kalan 71 yaşındaki bir adam, o gün bir hapishane kapısından dünyaya yeniden yürümeyi öğrenmek zorundaydı — kameraların, kalabalığın ve nefesini tutmuş bir ülkenin karşısına.
1 Ocak 1863: Özgürlük Bildirgesi'nin Yürürlüğe Girdiği Gün
Bir başkanın tek bir günde attığı imza, üç buçuk milyondan fazla insanın hukuki statüsünü değiştirecekti — yeter ki metin zamanında tamamlansın ve söz tutulsun.
28 Ağustos 1963: "Bir Hayalim Var" Günü
O sabah 250 bin kişi Washington'ın merkezine doğru yürüdü; akşama doğru Lincoln Anıtı'nın basamaklarından yükselen bir ses, nesiller boyu hatırlanacaktı.