11 Eylül: Dünyayı Değiştiren Sabah
2001 yılının berrak bir eylül sabahında, birbiri ardına düzenlenen koordineli saldırılar New York'un silüetini paramparça etti. Amerikan gücünün simgesi olan İkiz Kuleler birkaç saat içinde yıkıldı; sarsıntı tüm dünyada hissedildi.
Saldırılar sabah 8.46'da başladı. El-Kaide'nin elebaşı Mohamed Atta, American Airlines'ın 11 sefer sayılı uçağını Dünya Ticaret Merkezi'nin Kuzey Kulesi'ne çarptırdı. Çarpma, Aşağı Manhattan'ın göğüne duman ve enkaz bulutu yükseltti; dünyayı değiştirecek trajik olaylar zincirinin ilk halkasıydı bu.
Saat 9.03'te Marwan al-Shehhi, United Airlines'ın 175 sefer sayılı uçağını Güney Kule'ye çarptırdı. Amerikan ekonomik gücünün simgesi olarak yükselen 110 katlı İkiz Kuleler ölümcül yara almıştı. Bir saat kırk iki dakika içinde her iki kule de çöktü; Dünya Ticaret Merkezi kompleksinin geri kalan yapıları da yıkıldı ve çevre büyük hasar gördü.
Saat 9.37'de Hani Hanjour, American Airlines'ın 77 sefer sayılı uçağını Virginia'nın Arlington bölgesindeki Pentagon'a, yani ABD Savunma Bakanlığı'nın karargâhına çarptırdı. Çarpma, binanın batı cephesinde kısmi çöküşe yol açtı; uçaktaki 64 kişinin tamamı ile binadaki 125 kişi hayatını kaybetti. Bu sırada Ziad Jarrah'ın kaçırdığı United Airlines'ın 93 sefer sayılı uçağının hedefinin ABD Kongre Binası ya da Beyaz Saray olduğu değerlendiriliyordu. Önceki saldırılardan haberdar olan yolcular isyan etti; uçak saat 10.03'te Pensilvanya'nın Shanksville kasabası yakınlarındaki bir araziye düştü. Uçaktaki 44 kişinin tamamı öldü, ancak hava korsanlarının planı engellenmiş oldu.
Federal Havacılık İdaresi, ABD hava sahasındaki tüm trafiği durdurdu; havadaki uçaklara kalkış noktalarına dönme ya da Kanada'ya yönelme talimatı verildi. Kanada'da, gelen uçakları ve yolcularını desteklemek için Sarı Kurdele Operasyonu adıyla anılan koordineli bir çalışma yürütüldü. Müdahale hızlıydı; ama olan olmuştu. Saldırılarda 2.977 kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi yaralandı; altyapı ve mülk hasarı en az 10 milyar doları buldu. 11 Eylül, tarihin en ölümcül terör saldırısı olmayı sürdürüyor.
Aynı akşam Merkezî İstihbarat Teşkilatı (CIA), Başkan George W. Bush'a saldırıların Usame bin Ladin liderliğindeki El-Kaide'nin işi olarak tanımlandığını bildirdi. ABD buna terörle savaşı başlatarak ve Afganistan'a girerek karşılık verdi; bu dış politika gündemi sonraki yirmi yıla yayılacaktı. NATO, Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 5. maddesini yürürlüğe koydu; ittifak tarihinde bunun tek örneği budur.
Tarih kategorisinden
24 Temmuz 1911: Machu Picchu'nun Dünyaya Duyurulduğu Gün
1911 yılının serin bir Temmuz sabahında, Amerikalı bir tarihçi Urubamba Nehri üzerindeki sarp bir sırtı tırmandı; öğleye varmadan, unutulmuş bir İnka şehri tüm dünyanın gündemine girecekti.
6 Mayıs 1937: Hindenburg'un Son İnişi
Zaten yarım gün rötarlıydı ve halk sahadan uzak tutulmuştu — ama akşam saat yediye doğru Hindenburg, son kez direğine doğru döndü.
24 Ağustos 79: Pompeii'de Sıradan Bir Öğle Vakti
Öğle vakti Napoli Körfezi kıyısında sıcak, sıradan bir yaz günüydü. Akşama doğru bir dağ, binlerce insanın kaderini değiştirmiş olacaktı.
11 Şubat 1990: Mandela'nın Hapisten Çıktığı Gün
27 yıl hapiste kalan 71 yaşındaki bir adam, o gün bir hapishane kapısından dünyaya yeniden yürümeyi öğrenmek zorundaydı — kameraların, kalabalığın ve nefesini tutmuş bir ülkenin karşısına.
1 Ocak 1863: Özgürlük Bildirgesi'nin Yürürlüğe Girdiği Gün
Bir başkanın tek bir günde attığı imza, üç buçuk milyondan fazla insanın hukuki statüsünü değiştirecekti — yeter ki metin zamanında tamamlansın ve söz tutulsun.
28 Ağustos 1963: "Bir Hayalim Var" Günü
O sabah 250 bin kişi Washington'ın merkezine doğru yürüdü; akşama doğru Lincoln Anıtı'nın basamaklarından yükselen bir ses, nesiller boyu hatırlanacaktı.