Ağlayan Kadın: Guernica'dan Doğan Yüz
Guernica'nın enkazı gazete sayfalarına düştüğünde Picasso'nun elleri o dehşeti tuvalden atamadı; aylarca aynı ağlayan yüzü tekrar tekrar resmetti, ta ki o yüz sevdiği bir kadının yüzüne dönüşene dek.
26 Nisan 1937'de Franco adına harekete geçen Alman bombardıman uçakları Bask kasabası Guernica'yı yerle bir etti. O sırada Paris Uluslararası Sergisi'ndeki İspanya Pavyonu için bir duvar resmi üzerinde çalışan Picasso, katliamın gazete fotoğraflarını görünce derinden sarsıldı. O yılın temmuz ayında Springfield Republican'a şöyle dedi: 'Guernica adını vereceğim üzerinde çalıştığım panoda, İspanya'yı bir acı ve ölüm okyanusuna gömen askeri kastaya karşı duyduğum tiksintiyi açıkça dile getiriyorum.'
Bu protesto aslında ocak ayında, The Dream and Lie of Franco (Franco'nun Düşü ve Yalanı) adlı iki gravürle başlamıştı; 8-9 Ocak 1937'de yazılan ve eserlere eşlik eden düzyazı şiir, ağlamayı çağıran imgelerle doluydu — çocukların çığlıkları, kadınların çığlıkları, kuşların çığlıkları, çiçeklerin çığlıkları, kirişlerin ve taşların çığlıkları, tuğlaların çığlıkları, mobilyaların, yatakların ve sandalyelerin, perdelerin, kapların, kedilerin ve kağıtların çığlıkları. Bu, ağlayan kadın motifinin İspanya'nın Franco altındaki acısının simgesine dönüşmesinin ilk işaretiydi.
Guernica'yı kurgularken Picasso, 24 Mayıs 1937'de ağlayan bir kadının ilk çalışmalarını yaptı. Bu figürü tuvalin sağ alt köşesine yerleştirdi, sonra çıkardı; çünkü kadının kederinin, tablodaki dört kadının ıstırap dolu ifadelerini geride bırakacağına karar verdi. Guernica'nın amacı yıkımın ani dehşetini yakalamaktı, sonrasındaki yası değil.
Ama ağlayan kadın onu bırakmadı. 8 Haziran ile 6 Temmuz 1937 arasında bir düzine çizim ve dört yağlıboya tablo üretti. Mougins'te geçirdiği yaz tatilinde de bu temayı sürdürdü ve şimdi Tate koleksiyonunda bulunan en ayrıntılı versiyonunu 26 Ekim 1937'de tamamladı. O ekim ayının sonunda aynı yüzle ilgili 36 eser ortaya çıkmıştı. Sanat tarihçisi Judi Freeman şöyle yazmıştı: 'Onun yüzü Picasso'yu ele geçirmişti. Onu neredeyse takıntılı bir şekilde tekrar tekrar çizdi... O, kendi özel acılarının bir metaforuydu.'
O yüz, Picasso'nun metresi ve ilham perisi Dora Maar'a aitti. 1935 kışında, şair Paul Éluard'ın tanıştırmasıyla karşılaşmışlardı; Maar o dönem Jean Renoir'ın Le Crime de Monsieur Lange filminde fotoğrafçı olarak çalışıyordu. Picasso ondan 26 yaş büyüktü, ama ikisini sanata ve siyasete olan ortak bağlılıkları birleştiriyordu. Kendisi de bir sürrealist fotoğrafçı olan Maar, Guernica'nın yaratıldığı 7 rue des Grands Augustins'teki atölyeyi ayarlamış, tablonun gelişimini adım adım fotoğraflayarak belgelemişti.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.