Puvatya 732: Tours'da Durdurulan Akın

Bir Ekim cumartesi günü, iki büyük ordu Fransa'nın içlerinde karşı karşıya geldi; sonucu, bir komutana 'Çekiç' lakabını kazandıracaktı.

Tarihi olaylar ve anlar · 2 dakika ·

Puvatya 732: Tours'da Durdurulan Akın
Charles de Steuben, Public domain, via Wikimedia Commons

732 yılına gelindiğinde Emevî Halifeliği'nin Avrupa'daki ilerleyişi durdurulamaz görünüyordu. Yirmi yıl önce, I. Velîd döneminde, Vizigot Krallığı iç karışıklıklar ve halkın sevmediği Kral Rodrigo'nun baskıları yüzünden zayıf düşmüştü. İspanya'nın yerel yöneticileri Müslümanlardan yardım istedi; Tarık bin Ziyad komutasındaki ordu Cebelitarık Boğazı'nı geçti ve Guadalete Muharebesi'yle İspanya'yı fethetti. Askerlerinin geri dönme umudunu yok etmek için Tarık, ilerleyen yıllarda kendi adını alan bu boğazı geçtikten sonra gemilerini yaktırdı. Kısa sürede İspanya, Endülüs adıyla bir Emevî eyaleti oldu.

Buradan sonra Müslüman orduları kuzeye ilerledi, Pirene Dağları'nı aşarak Franklar'ın yönettiği Fransa topraklarına girdiler. Akınlar ve büyük çaplı çatışmalar Emevî kuvvetlerini Akitanya ve Burgonya'nın içlerine kadar taşıdı. Akitanya Dükü Odo, Frank komutanı Charles Martel karşısında zaten bir kez yenilgiye uğramış ve küçük düşmüştü; iki güç arasında sıkışan Odo, Fredegar Vakayinameleri'nde -Sigebert de Gembloux üzerinden aktarıldığı haliyle- kendini Charles karşısında yenilmiş ve küçük düşmüş görünce, metnin 'hain Sarazen milleti' diye andığı topluluktan yardım istedi.

Ekim 732'de, Endülüs valisi Abd al-Rahman al-Ghafiqi komutasındaki ordu, Frank toprakları ile Akitanya sınırına yakın bölgelerde ilerliyordu. Charles Martel ordusunu toplayıp karşılamaya çıktı. Muharebenin, Tours ile Poitiers arasında, Clain ve Vienne nehirlerinin birleştiği bölgede yaşandığı tahmin ediliyor; ancak kesin yer, savaşın pek çok ayrıntısı gibi belirsizliğini koruyor.

İki ordunun asker sayısı üzerinde tarihçiler arasında büyük anlaşmazlık var. Emevî kuvvetleri için 20 bin ile 80 bin arasında, Frank kuvvetleri için 15 bin ile 30 bin arasında tahminler öne sürülmüş; bazı eski kaynaklar bu rakamları yüz binlere kadar çıkarmıştır. Modern tarihçiler, arazinin kaç askeri besleyebileceği gibi lojistik hesaplara dayanarak daha ölçülü sayılar öneriyor; kimi araştırmacılara göre iki ordu birbirine yakın büyüklükteydi.