Frigya: Midas'ın Ülkesi
Kimsenin çözemediği bir düğüm, dokunduğu her şeyi altına çeviren bir kral ve küle dönen bir başkent — Frigya'nın hikâyesi efsaneyle başlar, tarihle biter.
Balkanlardan Anadolu'nun içlerine doğru inen bir halk vardı: Frigler. Herodotos, Avrupa'dayken onlara Bryges dendiğini yazar ve Kral Midas efsanelerini Makedonya'daki bir gül bahçesine kadar götürür. Strabon ise onları Mygdonlar, Misyalılar, Bebrykesler ve Bitinyalılarla birlikte, kuzeybatıdan gelen akraba topluluklar arasında sayar. Bu göçmen halk, Sakarya Irmağı çevresindeki kurak, yüksek plato üzerinde kök saldı.
Toprak zorluydu: sıcak yazlar, soğuk kışlar, zeytine izin vermeyen ama arpaya ve hayvancılığa elverişli bir iklim. Frigler önce Bitinya'ya, sonra daha içerilere yerleştiler; Sakarya çevresine, batıda Gediz ve Büyük Menderes'in yukarı vadilerine, doğuda Kızılırmak ve Tuz Gölü'ne kadar uzandılar. Bir kısmı Burdur Gölü'ne, Erciyes Yaylası'na, Yeşilırmak vadisine dek ilerledi. Başkentleri Gordion'u, ilk kralları Gordios kurdu — yüzyıllar sonra Büyük İskender'in kestiği o meşhur düğümün sahibi.
Homeros'un İlyada'sında Frigler, Truvalıların yanında Akhalara karşı savaşır. Ama gerçek zirveleri MÖ 9-8. yüzyıllarda, Midas adında bir kralın döneminde yaşanır — sadece efsanenin değil, tarihin de tanıdığı bu kral, Orta Anadolu'nun batısına egemen olup Asur ve Urartu ile rekabet etti. Midas döneminde Gordion'un yanı sıra Midas Kenti ve Pessinus da parladı; Frigler, Urartularla birleşerek Asurlulara karşı savaştılar.
Ama MÖ 695 yılı civarında Kafkasya'dan Kimmerler geldi. Gordion'a kadar ilerleyip kenti ele geçirdiler, yaktılar. Söylenceye göre Kral Midas bu yenilgi karşısında öküz kanı içerek kendini öldürdü. Bu felaketle Frig bağımsızlığı sona erdi; ülke sırasıyla Lidya'ya, Pers'e, İskender ve haleflerine, Seleukoslara, Bergama'ya, Roma'ya ve son olarak Bizans'a bağlandı.
Tarih kategorisinden
24 Temmuz 1911: Machu Picchu'nun Dünyaya Duyurulduğu Gün
1911 yılının serin bir Temmuz sabahında, Amerikalı bir tarihçi Urubamba Nehri üzerindeki sarp bir sırtı tırmandı; öğleye varmadan, unutulmuş bir İnka şehri tüm dünyanın gündemine girecekti.
6 Mayıs 1937: Hindenburg'un Son İnişi
Zaten yarım gün rötarlıydı ve halk sahadan uzak tutulmuştu — ama akşam saat yediye doğru Hindenburg, son kez direğine doğru döndü.
24 Ağustos 79: Pompeii'de Sıradan Bir Öğle Vakti
Öğle vakti Napoli Körfezi kıyısında sıcak, sıradan bir yaz günüydü. Akşama doğru bir dağ, binlerce insanın kaderini değiştirmiş olacaktı.
11 Şubat 1990: Mandela'nın Hapisten Çıktığı Gün
27 yıl hapiste kalan 71 yaşındaki bir adam, o gün bir hapishane kapısından dünyaya yeniden yürümeyi öğrenmek zorundaydı — kameraların, kalabalığın ve nefesini tutmuş bir ülkenin karşısına.
1 Ocak 1863: Özgürlük Bildirgesi'nin Yürürlüğe Girdiği Gün
Bir başkanın tek bir günde attığı imza, üç buçuk milyondan fazla insanın hukuki statüsünü değiştirecekti — yeter ki metin zamanında tamamlansın ve söz tutulsun.
28 Ağustos 1963: "Bir Hayalim Var" Günü
O sabah 250 bin kişi Washington'ın merkezine doğru yürüdü; akşama doğru Lincoln Anıtı'nın basamaklarından yükselen bir ses, nesiller boyu hatırlanacaktı.