14 Nisan 1865: Lincoln'ün Tiyatrodaki Son Gecesi
Appomattox'taki teslimiyetten yalnızca beş gün sonra, savaşı kazanmış bir başkan kendine bir gece izin verdi: bir komedi oyunu, localardan biri ve bir türlü yerinde durmayan bir muhafız.
14 Nisan 1865 sabahı Abraham Lincoln, Appomattox'taki Konfederasyon teslimiyetinin haberiyle hâlâ coşku içindeki Washington'da uyandı. Teslimiyetin üzerinden beş gün geçmişti ve başkan, dört yıl sonra ilk kez savaşsız bir ülke hayal edebiliyordu. Gün boyunca kabinesiyle ve General Ulysses S. Grant ile olağan işlerini görüştü, öğleden sonra ise eşi Mary ile birlikte arabayla gezintiye çıktı.
O akşam Lincoln çifti, Washington'daki Ford's Theatre'da sahnelenen 'Our American Cousin' adlı komedi oyununu izlemeyi planlıyordu. Başlangıçta General Grant ve eşinin de onlara katılması bekleniyordu, ancak Grant'ler şehirden ayrıldı; davet bunun yerine Binbaşı Henry Rathbone ile nişanlısı Clara Harris'e gitti. Başkanlık heyeti tiyatroya oyun başladıktan sonra ulaştı; oyuncular, seyircinin başkanı alkışlayabilmesi için sahnenin üzerindeki bayrakla süslü localara girişinde bir an durdu.
Lincoln, Kentucky'de tek odalı bir kütükten kalma evden başlayarak kendi kendini yetiştirmiş, avukat ve meclis üyesi olmuş, ülkeyi ayrılık ve iç savaş boyunca yönetmiş bir başkanlık makamına yükselmişti. 1863'te Gettysburg Konuşması'nı yapmış, aynı yıl Özgürlük Bildirgesi'ni ilan etmiş, On Üçüncü Değişiklik'in kabulünü desteklemişti. 1864'te yeniden seçilmiş, artık Birliği yeniden inşa etmekten söz ediyordu. O gece localarda görünen ise bütün bu tarih değil, sadece eşiyle bir oyunun tadını çıkaran yorgun bir başkandı.
Şehir merkezinde, Ford's Theatre personelinin tanıdığı bir aktör olan John Wilkes Booth, binada kendi eviymiş gibi rahatça dolaşıyordu. Binanın yerleşimini, oyunun metnini ve üçüncü perdede seyirciden hep en yüksek kahkahayı koparan repliği biliyordu — bir silah sesini bastıracak kadar yüksek bir kahkaha.
O gece saat on buçuğa doğru Booth locaya girdi ve Lincoln'ü yakın mesafeden vurdu. Binbaşı Rathbone ona saldırdı ve bıçakla yaralandı; Booth ardından sahneye atladı, düşüşte bacağını kırdı ve tiyatronun arkasından Washington gecesine kaçtı.
Tarih kategorisinden
24 Temmuz 1911: Machu Picchu'nun Dünyaya Duyurulduğu Gün
1911 yılının serin bir Temmuz sabahında, Amerikalı bir tarihçi Urubamba Nehri üzerindeki sarp bir sırtı tırmandı; öğleye varmadan, unutulmuş bir İnka şehri tüm dünyanın gündemine girecekti.
6 Mayıs 1937: Hindenburg'un Son İnişi
Zaten yarım gün rötarlıydı ve halk sahadan uzak tutulmuştu — ama akşam saat yediye doğru Hindenburg, son kez direğine doğru döndü.
24 Ağustos 79: Pompeii'de Sıradan Bir Öğle Vakti
Öğle vakti Napoli Körfezi kıyısında sıcak, sıradan bir yaz günüydü. Akşama doğru bir dağ, binlerce insanın kaderini değiştirmiş olacaktı.
11 Şubat 1990: Mandela'nın Hapisten Çıktığı Gün
27 yıl hapiste kalan 71 yaşındaki bir adam, o gün bir hapishane kapısından dünyaya yeniden yürümeyi öğrenmek zorundaydı — kameraların, kalabalığın ve nefesini tutmuş bir ülkenin karşısına.
1 Ocak 1863: Özgürlük Bildirgesi'nin Yürürlüğe Girdiği Gün
Bir başkanın tek bir günde attığı imza, üç buçuk milyondan fazla insanın hukuki statüsünü değiştirecekti — yeter ki metin zamanında tamamlansın ve söz tutulsun.
28 Ağustos 1963: "Bir Hayalim Var" Günü
O sabah 250 bin kişi Washington'ın merkezine doğru yürüdü; akşama doğru Lincoln Anıtı'nın basamaklarından yükselen bir ses, nesiller boyu hatırlanacaktı.