Plevne 1877: Gazi Osman Paşa'nın Direnişi

Bağlar ve toprak tabyalarla çevrili küçük bir kasaba, beş ay boyunca iki imparatorluğun ordularını durdurdu ve sıradan bir Osmanlı paşasını efsaneye dönüştürdü.

Tarihi olaylar ve anlar · 3 dakika ·

Plevne 1877: Gazi Osman Paşa'nın Direnişi
Vasily Vereshchagin, Public domain, via Wikimedia Commons

20 Temmuz 1877'de Osman Nuri Paşa'nın yorgun birlikleri, Niğbolu'nun güneyindeki kayalık vadide Plevne'ye ulaştı. Niğbolu'yu kurtarmak için yola çıkmış, ancak yol üzerindeyken kalenin Ruslara düştüğünü öğrenmişti. Geri çekilmek yerine ordusunu bu mütevazı bağ kasabasına yöneltti; burası Balkan geçitlerine giden kritik yolların kesişim noktasıydı. Günler içinde askerleri siperler kazıyor, tabyalar yükseltiyor, tepelerden top mevzileri oyuyordu.

Büyük Dük Nikolay komutasındaki Ruslar, Tuna'yı neredeyse hiç direnişle karşılaşmadan geçmiş ve fazla bir mukavemet beklemiyordu. 19 Temmuz'da General Yuri Schilder-Schuldner'in 5. Tümeni Plevne'yi bombalamaya başladı, ertesi gün de dış savunmaların bir kısmını ele geçirdi. Ancak Osman Paşa takviye kuvvetlerle karşı saldırıya geçti ve Rusları geri püskürttü; Ruslar 3.000, Osmanlı ise 2.000 kayıp verdi. Plevne'nin birinci muharebesi Osmanlı zaferiyle sonuçlandı.

Osman Paşa bu molayı hatlarını daha da güçlendirmek için kullandı; Temmuz sonunda garnizonu 22.000 asker ve 58 topa ulaştı. Romanya Prensi Carol'un ordusuyla takviye edilen ve artık birleşik kuvvetlerin komutasını üstlenen Ruslar, 31 Temmuz'da 35.000 asker ve 176 topla yeniden saldırdı. General Alexey Şahovskoy'un süvarileri doğu tabyalarına, General Mihail Skobelev ise kuzeydeki Grivitsa tabyasına yüklendi. İki tabya kısa süreliğine düştü, fakat akşama doğru Osman Paşa'nın adamları kaybettikleri toprakları geri aldı; Ruslar 7.300, Osmanlı ise 2.000'i biraz aşan kayıp verdi.

Osman Paşa bu ikinci zaferin ardından üstünlüğü pekiştiremedi, yine de 31 Ağustos'ta düzenlediği bir süvari harekâtıyla Ruslara 1.300, kendi safına ise 1.000 kayıp verdirdi. Ruslar takviye göndermeye devam etti ve Eylül'e gelindiğinde Büyük Dük'ün ordusu 100.000 kişiye ulaştı. 3 Eylül'de Skobelev, Osman Paşa yardıma yetişemeden Lofça'yı ele geçirerek ikmal yollarından birini kesti; hayatta kalanlar Plevne savunmasına katılan üç taburda toplandı. Osman Paşa'nın kuvveti, on üç taze taburla desteklenerek 30.000 kişiyle zirveye ulaştı.