Kut'ül Amare: Osmanlı'nın Son Büyük Zaferi
Dicle'nin bir kıvrımında beş ay boyunca açlıkla umut arasında sıkışan binlerce asker; ve beyaz bayrak nihayet çekildiğinde bu, Britanya İmparatorluğu tarihinin en utanç verici teslimiyetlerinden biri olarak yazılacaktı.
Aralık 1915'in başında Tümgeneral Charles Townshend, yıpranmış 6. Poona (Hint) Tümeni'ni Bağdat'ın 160 kilometre güneyindeki Kut kasabasına götürdü. Selman-ı Pak'tan (Ctesiphon) geri çekilen bu birlik, yaklaşık 11 bin asker ve süvarilerden oluşuyordu. Dicle'nin geniş bir kıvrımı içinde kalan Kut, savunmaya elverişli görünüyordu; Townshend, Basra'ya doğru çekilmek yerine burada tutunmayı seçti ve 3 Aralık'ta Kut'a sığındı.
7 Aralık 1915'te Halil Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri Kut'a ulaştı. Kuşatma sıkılaşmadan önce Townshend, süvarilerini Yarbay Gerard Leachman komutasında güneye kaçırdı. Kuşatmanın genel komutası, Osmanlı ordusunu 1883-1895 yılları arasında on iki yıl boyunca modernleştirmiş olan saygın Alman general Baron von der Goltz'a verildi. Aralık ayındaki üç başarısız saldırının ardından Goltz, Kut çevresinde siper hatları ve Basra'dan gelebilecek bir yardım kuvvetini kesmek için nehir aşağısında savunma mevzileri inşa etti.
Kut içindeyken Townshend, gerçekte dört aydan fazla yetecek erzağı olmasına rağmen sadece bir aylık gıda kaldığını bildirdi. Bu yanlış rapor aceleyle bir kurtarma harekâtı başlatılmasına yol açtı. General Sir John Nixon Londra'dan nakliye talep etmişti ama Savaş Ofisi'nin yeniden yapılanması ve kabinede yaşanan yavaş müzakereler süreci kritik biçimde geciktirdi.
İlk yardım harekâtı, Korgeneral Fenton Aylmer komutasındaki 19 bin kişilik orduydu; Ocak 1916'da Ali Gharbi'den Dicle boyunca ilerlediler. 6-9 Ocak'ta gerçekleşen Sağ Sahil Muharebesi'nde General Younghusband ve ardından Aylmer'in birlikleri ağır kayıplar pahasına Osmanlı hattını geri çekilmeye zorladı; İngilizler burada 4.262 ölü ve yaralı verdi. Osmanlılar on altı kilometre geri çekilerek Vadi denilen bir kola sığındı; Aylmer 13 Ocak'ta burada da saldırdı, İngilizler 1.600 kayıp verdi.
Tarih kategorisinden
24 Temmuz 1911: Machu Picchu'nun Dünyaya Duyurulduğu Gün
1911 yılının serin bir Temmuz sabahında, Amerikalı bir tarihçi Urubamba Nehri üzerindeki sarp bir sırtı tırmandı; öğleye varmadan, unutulmuş bir İnka şehri tüm dünyanın gündemine girecekti.
6 Mayıs 1937: Hindenburg'un Son İnişi
Zaten yarım gün rötarlıydı ve halk sahadan uzak tutulmuştu — ama akşam saat yediye doğru Hindenburg, son kez direğine doğru döndü.
24 Ağustos 79: Pompeii'de Sıradan Bir Öğle Vakti
Öğle vakti Napoli Körfezi kıyısında sıcak, sıradan bir yaz günüydü. Akşama doğru bir dağ, binlerce insanın kaderini değiştirmiş olacaktı.
11 Şubat 1990: Mandela'nın Hapisten Çıktığı Gün
27 yıl hapiste kalan 71 yaşındaki bir adam, o gün bir hapishane kapısından dünyaya yeniden yürümeyi öğrenmek zorundaydı — kameraların, kalabalığın ve nefesini tutmuş bir ülkenin karşısına.
1 Ocak 1863: Özgürlük Bildirgesi'nin Yürürlüğe Girdiği Gün
Bir başkanın tek bir günde attığı imza, üç buçuk milyondan fazla insanın hukuki statüsünü değiştirecekti — yeter ki metin zamanında tamamlansın ve söz tutulsun.
28 Ağustos 1963: "Bir Hayalim Var" Günü
O sabah 250 bin kişi Washington'ın merkezine doğru yürüdü; akşama doğru Lincoln Anıtı'nın basamaklarından yükselen bir ses, nesiller boyu hatırlanacaktı.