Hürrem Sultan: Cariyelikten Saltanata

Kırım Tatarlarının bir esir baskınında yakalanıp Kostantiniyye'ye getirilen bir kız çocuğu, yüzyıllardır süren bir Osmanlı geleneğini yıkarak sultanın nikâhlı eşi oldu.

Tarihi figürlerin hayatları · 2 dakika ·

Hürrem Sultan: Cariyelikten Saltanata
anonymous, Public domain, via Wikimedia Commons

1502-1506 yılları arasında, Lehistan Krallığı sınırları içindeki Rohatyn'de, Ortodoks bir Ruten ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Doğumdaki adı kayıtlara geçmedi; Avrupalılar ona sonradan Roxelana dediler, kökeninden türeyen bir isimdi bu. 15'li yaşlarındayken Tatar akıncılar tarafından kaçırıldı, Kırım Hanı'nın himayesinden geçerek Topkapı Sarayı'na sunuldu.

Hareme girdiğinde sarayda çok farklı bir düzen vardı: Padişahın annesi Ayşe Hafsa Sultan en nüfuzlu kadındı, ardından Manisa'da doğan Şehzade Mustafa'nın annesi Mahidevran Sultan geliyordu. Hürrem, Süleyman'ın en sevdiği cariyesi olarak yükseldi ve ona bizzat padişah tarafından 'neşeli, sevimli olan' anlamına gelen Hürrem adı verildiği söylenir. 1521'de Şehzade Mehmed'i doğurdu ve böylece sarayın üçüncü nüfuzlu kadını konumuna geldi; iki haseki arasındaki rekabet zamanla açık bir çekişmeye dönüştü.

Hürrem'in altı çocuğundan beşi erkekti: Mihrimah, ardından Abdullah, Selim, Bayezid ve Cihangir. Bu durum, her cariyenin sultana yalnızca bir erkek çocuk verebileceği eski Osmanlı gücünü koruma geleneğini bozuyordu. Üstelik Süleyman'ın saltanatının başından itibaren doğan tüm çocuklarının annesi oydu.

Asıl benzersiz olan şuydu: Süleyman, Osmanlı geleneklerini çiğneyerek Hürrem'i azat etti ve onunla nikâhlandı. Böylece Hürrem, kendisi için yaratılan haseki sultan unvanını taşıyan ilk imparatorluk eşi oldu ve hayatının sonuna kadar sarayda kaldı.

19. yüzyıla kadar gün ışığına çıkmayan mektuplaşmalar ve Süleyman'ın günlükleri, Hürrem'in sultanın en güvendiği sırdaşı ve danışmanı olduğunu gösterir. Süleyman'ın seferlerdeki uzun gaybetlerinde birbirlerine tutkulu mektuplar yazdılar; Hürrem bu mektuplara siyasi bilgiler ve olası ayaklanmalara dair uyarılar da eklerdi. Devlet işlerinde aktif rol oynadı, Rüstem Paşa'yı kızı Mihrimah Sultan ile evlendirerek nüfuzunu genişletti; Pargalı İbrahim Paşa'nın ve Şehzade Mustafa'nın ölümünde etkisi olduğu iddia edilir.