Judith ve Holofernes: Artemisia Gentileschi'nin Şiddeti
İki kadın karanlıkta debelenen bir adamı yere çeker, biri boğazına kılıcı indirir. Bu, kibarca anlatılmış bir efsane değil — Artemisia Gentileschi'nin Floransa'sıdır.
Tablo bir kahramanlık anıyla değil, bir emekle açılır. Judith ve hizmetçisi Abra, kollarını sıvamış, sanki kaçınılmaz bir ev işi görüyormuş gibi Holofernes'i bastırırlar. Kesilen şah damarından fışkıran kan tuvale sıçrar, ölüm döşeğinin beyaz çarşafları koyu, yayılan bir kırmızıya boyanır. Burada zafer yok, sadece çaba ve katı bir kararlılık var.
Sahne, deuterokanonik Judith Kitabı'ndan gelir. Bethulia, Asur kuşatması altında teslim olmanın eşiğindeyken, dul Judith harekete geçmeye karar verir. Kendini süsleyip düşman komutanı Holofernes'i baştan çıkarır, Abra ile birlikte kampa girer ve kısa süre sonra özel bir şölene davet edilir. Holofernes, onu kazandığını sanarak kendini sarhoşluğa kaptırır. Judith, adamın kendi kılıcıyla, o baygın haldeyken, iki vuruşta başını keser; sonra Abra ile birlikte kesik başı bir çuvalda Bethulia'ya döner — ve Asur kuşatması böylece çöker.
Gentileschi bu versiyonu 1620 civarında yaptı; eser şimdi Floransa'daki Uffizi Galerisi'nde bulunuyor. Bundan önce, 1612 civarında Napoli'de yine acımasız bir Judith tablosu yapmıştı, ama Floransa tuvali kompozisyonu daha da inceltir, ayrıntıları keskinleştirir; artık chiaroscuro'yu — Barok sanatı tanımlayan ışık-karanlık çarpışmasını — tam anlamıyla hükmeden bir ressamın elini gösterir.
Judith kılıcı çarpıcı biçimde dikey bir çizgide indirir, şekli hafifçe bir haçı andırır; Abra ise — burada hizmetçinin eski tasvirlerinden farklı olarak genç bir yüzle resmedilmiştir — Holofernes'in kolunu tutar, o umutsuzca göğsüne karşı direnirken. İki kadın, güç ve kararlılıkta birbirinin aynası gibi resmedilmiştir.
Konu Gentileschi'ye özgü değildi. Babası Orazio Gentileschi, 1610 civarında 'Judith and Her Maidservant with the Head of Holofernes' tablosunu yapmıştı; Caravaggio'nun 1598-99 tarihli 'Judith Beheading Holofernes'i de ham gerçekçiliğiyle izleyicileri çoktan sarsmıştı. Artemisia, Caravaggio'nun etkisini özümsedi ama şiddeti ve fiziksel mücadeleyi daha da öne çıkardı; sonucu değil, eylemin kendisini merkeze aldı.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.