Humboldt: Doğayı Ölçen Kaşif
Bir zamanlar hasta ve sıradan bir çocuk sayılan bu Prusyalı asilzade, bir yanardağa tırmanıp dünya rekoru kıracak ve doğayı anlama biçimimizi baştan yazacaktı.
Alexander von Humboldt, 14 Eylül 1769'da Berlin'de doğdu; Yedi Yıl Savaşları'ndaki hizmetleri karşılığında kraliyet nazırlığıyla ödüllendirilmiş bir Prusya ordusu binbaşısının küçük oğluydu. Çocukluğu ne sağlık ne de zekâ açısından umut vaat etmiyordu; ama bitkileri, kabukluları ve böcekleri toplayıp etiketleme tutkusuyla 'küçük eczacı' lakabını kazandı. 1779'da babasının ölümüyle o ve ağabeyi Wilhelm, Aydınlanma düşünürü özel öğretmenler tutan annelerinin gözetiminde, Prusya devlet memuru olmaları beklentisiyle yetiştirildi.
Humboldt kısa süre Frankfurt (Oder) Üniversitesi'nde finans okuduktan sonra, 25 Nisan 1789'da C. G. Heyne ve anatomist J. F. Blumenbach'ın dersleriyle tanınan Göttingen Üniversitesi'ne kaydoldu. Burada Hollandalı tıp öğrencisi Steven Jan van Geuns ile tanıştı ve onunla birlikte 1789 sonbaharında Ren'e bir geziye çıktı; Mainz'da, Kaptan James Cook'un ikinci yolculuğuna katılmış olan Georg Forster ile karşılaştılar ve bu dostluk, Humboldt'un uzun zamandır taşıdığı bilimsel kâşif olma hayalini pekiştirdi. Forster'le birlikte Ren, İngiltere, Hollanda ve Fransa'ya yaptığı gezilerde 1790'da Ren kıyısındaki bazaltlar üzerine bir inceleme yazdı ve Royal Society başkanı Sir Joseph Banks ile tanıştı.
Sonraki yıllarda kendini adeta bir kâşif gibi hazırladı: Hamburg'da ticaret ve diller, Freiberg'de Abraham Gottlob Werner'den jeoloji, Jena'da Justus Christian Loder'den anatomi, Franz Xaver von Zach ve Johann Gottfried Koehler'den astronomi ve bilimsel aletlerin kullanımı öğrendi. 1793'te Freiberg madenlerinin florasını konu alan 'Florae Fribergensis Specimen' adlı eserini, 1797'de ise Luigi Galvani'nin keşfettiği kas ve sinir tepkiselliği üzerine deneylerini yayımladı. 1792'de Berlin'de maden vergi memuru olarak resmî bir göreve atandı; bu görevi bilime bir çıraklık dönemi sayıp kısa sürede bölümünün başına geçti.
Annesinin 19 Kasım 1796'daki ölümü onu resmî görevlerinden kurtardı ve ona, ilk kocası Baron von Holwede'den kalan mirastan büyük ölçüde beslenen, özel gelirinin yüzde yetmişinden fazlasını oluşturacak bir servet bıraktı. Nicolas Baudin'in dünya seferine katılma planı suya düşünce, Humboldt Fransız botanikçi Aimé Bonpland ile birlikte, bakan Mariano Luis de Urquijo'nun desteğiyle İspanyol Amerikası'na gitmeye karar verdi ve 5 Haziran 1799'da A Coruña'dan Pizarro gemisiyle yola çıktı.
Keşifler kategorisinden
Cartier: Kanada'ya Adını Veren Yolculuk
Bir Bretonlu denizci, anlamını tam kavramadığı bir toprağa haç dikip krallık adına sahiplendi — sonra bir kışı, nehrin buzları içinde donmuş halde, bir yabancının verdiği çareye umut bağlayarak geçirdi.
Kartacalı Hanno: Afrika Kıyılarında Antik Bir Sefer
Altmış gemi, binlerce yolcu ve haritası olmayan bir kıyı: Kartacalı Hanno'nun seferi, tüylü ve düşman 'goril'lerin derileriyle Kartaca'ya döndü.
HMS Challenger: Okyanus Biliminin İlk Büyük Seferi
Topları sökülüp yerine mikroskoplar yerleştirilen bir savaş gemisi, o güne dek kimsenin ciddiye almadığı bir soruya yanıt aramak için Portsmouth'tan yola çıktı: okyanusun dibinde ne var?
Scott'un Trajedisi: Kutupta Yazılan Son Mektuplar
Beş adam dünyanın en ucuna ulaştı ve orada onları bekleyen bir Norveç bayrağı buldu. Ardından gelen zafer değil, buzda yavaşça çözülen ve bir asır boyunca unutulmayacak bir sondu.
Marco Polo: Kubilay Han'ın Sarayında
On beş yaşındaki bir çocuk, tanımadığı babasıyla ilk kez karşılaşır — kısa süre sonra kendini dünyanın en zengin sarayına giden yolda bulur. Yirmi dört yıl sonra döndüğünde, Venedik ona 'Bay Milyonlar' diyecektir.
Franklin Seferi: Buzlarda Kaybolan Gemiler
İki gemi, 138 mürettebat ve Kuzeybatı Geçidi'ni bulma hayali — hiçbiri evine dönemedi.