Mungo Park: Nijer Nehri'nin Peşinde
Bir nehrin izini sürerek kıtanın haritasını yeniden çizmeyi umdu; ama o nehir, onu sonunda kendi sularına gömdü.
Mungo Park, 10 Eylül 1771'de İskoçya'nın Selkirkshire bölgesinde, Yarrow Water kıyısındaki Foulshiels çiftliğinde dünyaya geldi. On üç çocuklu bir ailenin yedincisiydi; babası Buccleuch Dükü'nden kiraladığı toprakları işliyordu. Kiracı olmalarına rağmen aile hali vakti yolunda sayılırdı ve Mungo'ya iyi bir eğitim verildi. Ailesi onu önce kilise hizmetine yönlendirmek istese de, on dört yaşında Selkirk'te bir cerrahın yanına çırak verildi ve tıp ile doğa bilimlerine yöneldi. Daha sonra Edinburgh Üniversitesi'nde botanikçi John Walker'ın derslerine katıldı.
Sir Joseph Banks'in tavsiyesiyle, Doğu Hindistan Şirketi'ne ait Worcester gemisinde cerrah yardımcısı olarak 1793'te Sumatra'ya yolculuk etti. Bir yıl sonra döndüğünde, Linnean Cemiyeti'ne Sumatra'da keşfettiği sekiz yeni balık türünü tanıttı. Ama onu asıl tarihe geçirecek olan Afrika'ydı.
1794'te, Nijer Nehri'nin kaynağını ve nehrin denize mi göle mi döküldüğünü öğrenmekle görevlendirildi; bu görevde ölen Binbaşı Daniel Houghton'ın yerini alacaktı. Yine Banks'in desteğiyle seçildi. Mayıs 1795'te İngiltere'den ayrılıp Gambiya'ya vardı, Pisania'daki ticaret istasyonuna ulaştı ve burada aylarca kalarak Afrika dillerini öğrendi. Aralık 1795'te içeriye doğru yolculuğuna başladı.
Kaarta bölgesinden geçen yol oldukça zorluydu. Ludamar'da bir Mağribi şef onu dört ay boyunca çölün ortasındaki ıssız bir kulübede tutsak etti. 1 Temmuz 1796'da bir gece tek başına, yalnızca atı ve pusulasıyla kaçtı ve 21 Temmuz'da Nijer Nehri'ne Ségou'da ulaştı — nehri gören bilinen ilk Avrupalı oldu. Nehri 80 mil (130 kilometre) boyunca takip ederek Silla'ya kadar indi, fakat kaynaksız kalınca geri dönmek zorunda kaldı; yerliler onu sürekli bir Avrupalı değil, bir Mağribi zannediyordu.
Geri dönüş yolunda nehrin Bamako'ya kadar olan 300 mil (500 kilometre) uzunluğundaki seyrini izledi. Kamalia'da hastalandı ve bir yerlinin yardımıyla yedi ay boyunca hayatta kaldı. Sonunda Haziran 1797'de Pisania'ya vardı. Charleston'a giden bir köle gemisiyle döndü; yolculukta öğrendiği Mandinka dilini kullanarak gemideki kölelere doktorluk yaptı. Gemi Antigua'ya yönlendi, o da Aralık ayında İngiltere'ye ulaştı — ölmüş sanılıyordu.
Keşifler kategorisinden
Humboldt: Doğayı Ölçen Kaşif
Bir zamanlar hasta ve sıradan bir çocuk sayılan bu Prusyalı asilzade, bir yanardağa tırmanıp dünya rekoru kıracak ve doğayı anlama biçimimizi baştan yazacaktı.
Cartier: Kanada'ya Adını Veren Yolculuk
Bir Bretonlu denizci, anlamını tam kavramadığı bir toprağa haç dikip krallık adına sahiplendi — sonra bir kışı, nehrin buzları içinde donmuş halde, bir yabancının verdiği çareye umut bağlayarak geçirdi.
Kartacalı Hanno: Afrika Kıyılarında Antik Bir Sefer
Altmış gemi, binlerce yolcu ve haritası olmayan bir kıyı: Kartacalı Hanno'nun seferi, tüylü ve düşman 'goril'lerin derileriyle Kartaca'ya döndü.
HMS Challenger: Okyanus Biliminin İlk Büyük Seferi
Topları sökülüp yerine mikroskoplar yerleştirilen bir savaş gemisi, o güne dek kimsenin ciddiye almadığı bir soruya yanıt aramak için Portsmouth'tan yola çıktı: okyanusun dibinde ne var?
Scott'un Trajedisi: Kutupta Yazılan Son Mektuplar
Beş adam dünyanın en ucuna ulaştı ve orada onları bekleyen bir Norveç bayrağı buldu. Ardından gelen zafer değil, buzda yavaşça çözülen ve bir asır boyunca unutulmayacak bir sondu.
Marco Polo: Kubilay Han'ın Sarayında
On beş yaşındaki bir çocuk, tanımadığı babasıyla ilk kez karşılaşır — kısa süre sonra kendini dünyanın en zengin sarayına giden yolda bulur. Yirmi dört yıl sonra döndüğünde, Venedik ona 'Bay Milyonlar' diyecektir.