Nansen: Buzlarla Sürüklenen Gemi Fram
On yaşında kayakla atladığı bir uçuşta karlara gömülen bir çocuk, yıllar sonra bir gemiyi bilerek buzda dondurup kutba doğru sürüklenmesini bekleyecekti.
Christiania'nın birkaç kilometre kuzeyindeki Store Frøen çiftliğinde büyüyen Fridtjof Wedel-Jarlsberg Nansen, daha yürümeyi bile tam öğrenmeden, iki yaşında doğaçlama kayaklarla kar üstünde kaymaya başlamıştı. On yaşındayken ailesine rağmen yakındaki Huseby'de kayakla atlama denedi; havada güzel bir yay çizdikten sonra karın içine belden aşağı gömüldü. Diğer çocuklar boynunun kırıldığını sanmıştı. Kırılmamıştı — ve bu düşüş onun tehlikeye olan iştahını hiç azaltmadı.
Ailesi Danimarka kökenliydi; atalarından Hans Nansen, Beyaz Deniz bölgesini keşfetmiş, sonra Kopenhag'ın belediye başkanı olmuştu. Norveç'in 1814'te Danimarka'dan ayrılışından sonra aile yargıçlık ve siyasetle uğraşmıştı. Babası Baldur sakin bir hukukçuydu; annesi Adelaide ise 1814 anayasasının hazırlanmasında rol oynayan Herman Wedel-Jarlsberg'in ailesindendi. 1877'de annesinin ani ölümü üzerine Baldur, Store Frøen'i satıp oğullarıyla şehre taşındı — ama doğa, Fridtjof üzerindeki etkisini çoktan bırakmıştı.
On sekiz yaşında dünya bir mil paten rekorunu kırdı; ertesi yıl ulusal kayaklı yürüyüş şampiyonluğunu kazandı, bu unvanı on bir kez daha aldı. Christiania'daki Kraliyet Frederick Üniversitesi'nde zooloji okudu, Bergen Üniversite Müzesi'nde küratör olarak çalıştı; deniz canlılarının sinir sistemleri üzerine yaptığı araştırma ona doktora kazandırdı ve nöron teorisinin gelişimine katkıda bulundu — aynı konuda 1906'da Nobel alan Santiago Ramón y Cajal'ın çalışmalarını önceleyen bir katkıydı bu.
Ama onu ünlü yapan buzlar oldu. 1888'de Grönland'ın iç kısmını kayakla geçen ilk ekibe önderlik etti; bu, kutup dünyasını şaşırtan bir başarıydı. Ardından daha da cüretkâr bir plana girişti: 1893-1896 Fram seferinde gemisini bilerek Arktik buzuluna dondurdu, akıntıların onu kutba doğru taşıyacağına bahse girdi. Fram yıllarca sürüklendi; beklemekten sıkılan Nansen bir arkadaşıyla buzun üzerinde yürüyüşe çıktı ve 86°14′ kuzey enlemine ulaşarak o güne dek kimsenin ulaşamadığı bir rekor kırdı.
Keşifler kategorisinden
Humboldt: Doğayı Ölçen Kaşif
Bir zamanlar hasta ve sıradan bir çocuk sayılan bu Prusyalı asilzade, bir yanardağa tırmanıp dünya rekoru kıracak ve doğayı anlama biçimimizi baştan yazacaktı.
Cartier: Kanada'ya Adını Veren Yolculuk
Bir Bretonlu denizci, anlamını tam kavramadığı bir toprağa haç dikip krallık adına sahiplendi — sonra bir kışı, nehrin buzları içinde donmuş halde, bir yabancının verdiği çareye umut bağlayarak geçirdi.
Kartacalı Hanno: Afrika Kıyılarında Antik Bir Sefer
Altmış gemi, binlerce yolcu ve haritası olmayan bir kıyı: Kartacalı Hanno'nun seferi, tüylü ve düşman 'goril'lerin derileriyle Kartaca'ya döndü.
HMS Challenger: Okyanus Biliminin İlk Büyük Seferi
Topları sökülüp yerine mikroskoplar yerleştirilen bir savaş gemisi, o güne dek kimsenin ciddiye almadığı bir soruya yanıt aramak için Portsmouth'tan yola çıktı: okyanusun dibinde ne var?
Scott'un Trajedisi: Kutupta Yazılan Son Mektuplar
Beş adam dünyanın en ucuna ulaştı ve orada onları bekleyen bir Norveç bayrağı buldu. Ardından gelen zafer değil, buzda yavaşça çözülen ve bir asır boyunca unutulmayacak bir sondu.
Marco Polo: Kubilay Han'ın Sarayında
On beş yaşındaki bir çocuk, tanımadığı babasıyla ilk kez karşılaşır — kısa süre sonra kendini dünyanın en zengin sarayına giden yolda bulur. Yirmi dört yıl sonra döndüğünde, Venedik ona 'Bay Milyonlar' diyecektir.