Moulin de la Galette'te Dans: Renoir'ın Güneşli Kalabalığı
Rüzgârlı bir Montmartre bahçesi, güneş lekeleriyle parıldayan bir dans pisti ve tarihin içinde kaybolup gidecek gerçek Parislilerden oluşan bir kadro — hepsi bir İzlenimci'nin fırçasında donup kaldı.
Mayıs 1876'da Pierre-Auguste Renoir, sayısız kez tanık olduğu bir sahneyi resmetmeye karar verdi: Montmartre'daki Moulin de la Galette'de, işçi sınıfı Parislilerin bir Pazar öğleden sonrasını dans ederek geçirmesi. En güzel giysileriyle gelen bu insanlar, orada içki içer, dans eder ve değirmene adını veren galetleri yerlerdi. Renoir'ın amacı bir portre ya da manzara değil, yaşayan bir anı yakalamaktı: yapraklar arasından süzülen güneş ışığı, hareketin bulanıklığı, rahat bir kalabalığın dokusu.
Bunun için değirmene yakın bir stüdyoya ihtiyacı vardı ve Rue Cortot'ta, arkadaşı Georges Rivière'in 'güzel, terk edilmiş bir park' diye tanımladığı bahçeye sahip metruk bir kulübe buldu. Bu dönemde La Balançoire dahil pek çok önemli eseri aynı bahçede resmetti. Bu bahçe ve binaları bugün Musée de Montmartre olarak korunuyor.
Renoir'ın yakın arkadaşı ve memur olan Rivière, tablonun yapılış sürecini 'Renoir et ses amis' adlı anı kitabında ayrıntılarıyla anlattı; hatta kalabalıktaki birçok kişiyi de tek tek tanımladı. Renoir, en sevdiği on altı yaşındaki modeli Jeanne Samary'nin ana figür olarak poz vermesini umuyordu, ama genç kız o sıralar yerel bir aşk ilişkisiyle meşgul olduğundan reddetti. Onun yerine mavi-pembe çizgili elbiseyi kız kardeşi Estelle giydi. İki kız kardeş, anne-babaları ve iki küçük kız kardeşleriyle birlikte her Pazar değirmene gelirdi; kızlar için giriş ücretsizdi ve gelenlerin hepsi erdem örneği değildi.
Tuvaldeki diğer yüzler de Renoir'ın çevresinden gerçek kişilerdi: ressamlar Pierre-Franc Lamy ve Norbert Goeneutte ile Rivière'in kendisi, Estelle'in yanında oturur şekilde görülür. Biraz daha geride, dansçılar arasında Henri Gervex, Eugène Pierre Lestringuez ve Paul Lhote yer alır. Dans pistinin ortasında ise Kübalı ressam Don Pedro Vidal de Solares y Cardenas, çizgili pantolonuyla Margot adlı modelle dans eder; Margot'nun onu fazla içine kapanık bulup polkalar ve argo şarkılarla gevşetmeye çalıştığı söylenir. Margot, sadece iki yıl sonra tifodan ölecek; Renoir onu son ana kadar tedavi ettirip cenaze masraflarını da üstlenecekti.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.