Europa'nın Kaçırılması: Titian'ın Şiddeti Gizlememesi
Bir prenses, denizde yüzen bir boğanın sırtında sırtüstü savrulmuş, eşarbı rüzgârda çırpınıyor — Titian, hamilerine gerçekte neye baktıklarını bir kez daha düşündürüyor.
Mitolojiye göre Zeus, Europa'yı sırtına bindirmek için görkemli bir boğa kılığına girer, sonra denize dalıp onu Girit'e götürür. Orada gerçek kimliğini açıklar, kendisinden üç çocuğu olur ve ayrılırken ona bir gerdanlık, bir mızrak ve tunçtan bir muhafız hediye eder. Bu, çoğu zaman süslenip yumuşatılan eski bir baştan çıkarma öyküsüdür. Titian, 1560-1562 yılları arasında resmederken bu öyküyü yumuşatmayı reddeder.
Bugün Boston'daki Isabella Stewart Gardner Müzesi'nde bulunan tuval, Europa'yı boğanın sırtında çaresizce sırtüstü uzanmış, kıyafetleri darmadağın, bacakları ya dengesizce ya da kurtulmaya çalışırcasına tepinir vaziyette gösterir. Elinden kırmızı ipek bir eşarp savrulur. Arka planda hizmetçilerinden biri, Europa'nın elinde tuttuğu kumaşa benzer pembe bir giysi giymektedir. Üstte iki putto kovalamaca yapar, altta bir başkası yunusa binmiştir, ön planda ise bir deniz canavarı pusuya yatmıştır — hepsi romantizmden çok tehlikeye işaret eder. Bu, açıkça bir kaçırma sahnesidir.
Araştırmacılar Titian'ın ilhamını kısmen Ovidius'un Metamorfozlar'ından aldığını düşünür; eserde boğanın kar beyazı rengi ve boynundaki kabaran kaslar anlatılır, ikisi de tabloda yankılanır. Ama daha doğrudan bir kaynak, 1546'da Venedik'te İtalyancaya çevrilip basılan Achilles Tatius'un Leucippe ve Clitophon adlı romanı olabilir. Bu metin yunusları, Europa'nın eşarbını, bir Cupid'i, giysisini ve —en önemlisi— boğanın sırtındaki duruşunu tarif eder: bacaklarını iki yana açmış değil, ayakları boğanın sağ tarafında, sol eli boynuzunda. Titian'ın kompozisyonu bu ayrıntıları yakından yansıtır.
Bu tablo, Titian'ın İspanya Kralı II. Felipe için yaptığı 'poesie' adlı mitolojik seri eserlerden biridir. Diana ve Callisto ile Diana ve Actaeon adlı iki eşlik eden yapıtla birlikte kraliyet ellerinden geçmiştir: V. Felipe, bu üç Titian eserini Fransız büyükelçisi Gramont Dükü'ne hediye etmiş, o da bunları o dönem Fransa Naibi olan Orléans Dükü Philippe II'ye sunmuştur.
On sekizinci yüzyılın büyük bölümünde tablo Paris'teki Orleans Koleksiyonu'nda kalmıştır. Daha sonra Manş'ı geçip 1857 Manchester Art Treasures sergisinde yer almış, bu da Viktorya dönemi Avrupa sanatının büyük vitrinlerinden biri olmuştur. 1896'da Amerikalı sanat tarihçisi ve tüccar Bernard Berenson, tabloyu Bostonlu koleksiyoncu Isabella Stewart Gardner adına satın almış ve onu bugün hâlâ adını taşıyan müzeye getirmiştir.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.