Gardner Müzesi Soygunu: 500 Milyon Dolarlık Boş Çerçeveler
1990'da bir Aziz Patrick Günü gecesi, polis kılığına giren iki adam Boston'ın en değerli özel sanat koleksiyonuna sızdı ve 500 milyon dolarlık eserlerle birlikte tarihin çözülemeyen sırlarından birine dönüştü.
18 Mart 1990 gecesi saat birden az önce, polis üniforması giymiş iki adam Isabella Stewart Gardner Müzesi'nin yan kapısında belirdi; bir ihbara müdahale ettiklerini söylüyorlardı. 23 yaşındaki gece bekçisi Rick Abath onları içeri aldı. Bu karar, on yıllarca sanat tarihini meşgul edecek bir gizemin kapısını araladı.
Müze, koleksiyoncu Isabella Stewart Gardner'ın hayat eseriydi; 1903'te kapılarını halka açmıştı. Vasiyeti katıydı: hiçbir eser satılamaz, yenisi alınamaz, düzen asla değiştirilemezdi. 1980'lere gelindiğinde müze mali sıkıntı içindeydi; iklim kontrolü, sigorta ve en önemlisi iç mekân güvenlik kamerası yoktu. 1988'deki bir denetim zayıflıkları ortaya koymuştu ama bütçe kısıtları ve Gardner'ın tadilat yasağı köklü değişiklikleri engellemişti.
O gece nöbette yalnızca Abath ve Randy Hestand vardı. Devriyesi sırasında birkaç odada yangın alarmı çalmış, duman bulamayınca Abath panelin arızalandığını düşünüp kapatmıştı. Ayrıca yan kapıyı meslektaşına haber vermeden kısa süreliğine açmıştı — bu davranış, sahte polislerin planıyla birleşince, hırsızların içeri sızmasını kolaylaştırdı.```
Sonraki bir saat boyunca hırsızlar iki bekçiyi bodrumda bantla bağladı ve galerileri yağmaladı. Toplam on üç eser çaldılar; seçimleri tuhaf ve seçiciydi. Kayıp eserler arasında Vermeer'in The Concert tablosu vardı — Hollandalı ustanın bilinen sadece 34 eserinden biri ve dünyanın en değerli, hâlâ bulunamamış tablosu sayılıyor. Rembrandt'ın tek deniz manzarası The Storm on the Sea of Galilee de kayıptı; ayrıca Rembrandt, Degas, Manet ve Govert Flinck'e ait başka tablo ve eskizler de çalındı. İlginç biçimde, hırsızlar değersiz sayılabilecek bir bronz kartal figürü ile bir Çin gu kabını da alırken, çok daha değerli eserlere dokunmadılar.
Olay hiçbir zaman çözülemedi. Ne bir tutuklama yapıldı ne de eserlerden biri geri döndü. FBI kaybı yüz milyonlarca dolar olarak değerlendiriyor; müze ise eserlerin bulunmasına yardımcı olacak bilgi için 10 milyon dolarlık — özel bir kurumun sunduğu en büyük — ödül vaat ediyor.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.