Yedi Ölümcül Günah: Bosch'un Gündelik Hayat Alegorisi
Bir sarhoş, aynada kendine bakan kibirli bir kadın, şöminenin başında uyuklayan tembel bir adam — hepsi bir çemberin içinde, Tanrı'nın gözünün göz bebeğinin etrafında sıralanmış. Dikkat, dikkat, Rab görüyor.
1500 yılı civarında, belki de biraz daha sonra, Hieronymus Bosch'un geleneğinden gelen bir ressam günahı soyut bir kavram olarak değil, gündelik hayatın içinde yakalanmış anlar olarak resmetmeye karar verdi. Ortaya çıkan eser, bugün The Seven Deadly Sins and the Four Last Things olarak bilinen, ahşap üzerine yağlıboya, tek bir sahne yerine dairesel görüntülerden oluşan bir kompozisyon.
Kompozisyonun merkezinde, Tanrı'nın gözünü temsil ettiği söylenen büyük bir daire yer alır. Bu gözün göz bebeğinde İsa mezarından çıkarken gösterilir. Altında Latince bir yazı bulunur: Cave cave d[omi]n[u]s videt — Dikkat, dikkat, Rab görüyor. Merkezî gözün etrafında, saat yönünde sıralanmış yedi küçük sahne, yedi ölümcül günahı alegori yoluyla değil, gündelik yaşam sahneleriyle tasvir eder.
Alt kısımdan başlayarak öfke görülür: bir kadın, sarhoş iki köylü arasındaki kavgayı ayırmaya çalışır. Saat yönünde ilerledikçe kıskançlık gelir; bir çift kapı eşiğinde, bileğinde şahin taşıyan ve yükünü bir hizmetkâra taşıtan zengin bir adama kıskanç gözlerle bakarken, kızları pencerenin dışındaki bir adamla flört eder. Ardından tamahkârlık, sonra oburluk gelir — şişeden içen bir sarhoş, obez oğlunu görmezden gelerek iştahla yiyen şişman bir adam ve isteksizce hindi getiren karısı.
Tembellik, bir adamın şöminenin önünde uyukladığı ve İman'ın rahibe kılığında düşüne girip ona dua etmesini hatırlattığı sahnede gösterilir. Saat yönünde devam edildiğinde, sırada bir zamanlar müsriflik olarak adlandırılan, sonradan şehvetle değiştirilen günah gelir: pembe bir çadırda piknik yapan iki çift, iki soytarı tarafından eğlendirilir. Çemberi kibir kapatır — sırtı izleyiciye dönük bir kadın, bir iblisin tuttuğu aynada kendi yansımasına hayranlıkla bakar.
Bu merkezî çarkın etrafını, Dört Son Şey'i — Ölüm, Yargı, Cennet ve Cehennem'i — tasvir eden dört küçük daire çevreler. Kompozisyonun üstünde ve altında, Tekrar 32:28–29'dan alınan Latince yazılar yer alır; öğütten yoksun, anlayışsız bir milletten söz eden ve insanların akıllı olup sonlarını düşünmelerini dileyen satırlar.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.