Napolyon Alpleri Aşarken: Bir Propaganda Şaheseri
Alpleri katırla, açık havada geçmişti — ama tabloda kendini şahlanan bir atın üstünde, sakin bir fatih olarak görmek istedi. Jacques-Louis David da ona tam bunu verdi.
1800 baharında Napolyon Bonapart, Fransız Yedek Ordusu'nu Büyük Saint-Bernard Geçidi üzerinden Alpler'e sürdü; amacı, Cenova'yı ele geçiren Avusturya kuvvetlerini komutan Michael von Melas yeniden toparlanmadan önce baskınla vurmaktı. Yürüyüşün kendisi hiç de destansı değildi: hava açıktı, bir kılavuz eşliğinde, Napolyon mütevazı bir katırın üzerinde dağları aşmıştı. Yedek Ordu, 9 Haziranda Montebello'da bir çarpışmaya girdi, ardından Marengo Muharebesi'ndeki kesin Fransız zaferini kazandı. Bu zafer ve Napolyon'un Birinci Konsül sıfatı, İspanya Kralı IV. Charles ile diplomatik yakınlaşmayı gerekli kılıyordu.
İki saray arasındaki geleneksel hediye takasında Charles'a Versailles yapımı tabancalar, Paris'in en iyi terzilerinden elbiseler, kraliçe için mücevherler ve Başbakan Manuel Godoy için bir zırh takımı gönderildi. Karşılığında Napolyon'a on altı İspanyol atı, Goya imzalı kral-kraliçe portreleri ve Jacques-Louis David'e sipariş edilecek bir tablo teklif edildi. Fransa'nın İspanya büyükelçisi Charles-Jean-Marie Alquier, orijinal tuvalin Madrid Kraliyet Sarayı'nda asılması için girişimde bulundu; bu tablo iki ülke arasındaki yeni dostluğun simgesi olacaktı.
Bir zamanlar Devrim'in en ateşli ressamı olan David, bağlılığını artık Konsüllük'e aktarmıştı ve siparişi hevesle üstlendi. İspanyol büyükelçi Ignacio Muzquiz, Napolyon'a nasıl resmedilmek istediğini sordu. Napolyon önce birliklerini denetlerken gösterilmeyi önerdi, sonra daha büyük bir sahneye karar verdi: Alpleri aşarken kendisi. Oysa İspanyollar, konsül üniformasıyla ayakta duran bir portre bekliyordu — Antoine-Jean Gros ya da Robert Lefèvre'in sonradan yaptığı türden — ama David atlı bir sahne istiyordu ve dediğini yaptırdı.
Bonapart, istediği etkiyi açıkça belirtmişti: 'sakin, ateşli bir atın üzerinde' görünmeliydi — Calme sur un cheval fougueux. Muhtemelen atının ayaklarının dibindeki kayalara, Alpleri aşan diğer büyük komutanların adlarını, Hannibal ve Şarlman'ı da kazımasını önermişti; böylece kendini onların efsanesine bağlıyordu. Katırın ve sakin havanın gerçeği ise tarihten sessizce silinecekti.
David bu tabloyu alışılmadık biçimde az sayıda hazırlık çalışmasıyla üretti. Öğrencisi Antoine-Jean Gros, şahlanan bir atın küçük bir yağlıboya taslağını yaptı — muhtemelen Napolyon'un binek atının modeliydi — David'in defterlerinde ise binicinin duruşuna dair yalnızca kaba ilk fikirler bulunuyordu. Bu improvizasyonun büyük nedeni zorunluluktu: Bonapart tabloya poz vermeyi reddetti. Daha önce sadece 1796'da, Joséphine'in isteği üzerine Gros'a poz vermişti ve Gros onu son derece huzursuz bir model olarak tanımlamıştı.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.