Witches' Sabbath: Goya'nın Cadılar Meclisi

Francisco Goya'nın 1798 tarihli bu tuvalinde, çıplak ve ay ışığıyla yıkanmış bir arazide korkunç bir teke, genç ve yaşlı cadılardan oluşan bir meclisin ortasında oturuyor. Boynuzları devasa, başı meşe yaprağından bir çelenkle sarılı — sanki alaycı bir taç. Bu Şeytan'ın ya da onun bir temsilinin, İspanyolca adıyla aquelarre denen bir cadılar sabatına başkanlık edişi.

Sahne sadece ürpertici değil, ayrıntılarıyla da dehşet verici. Sağda, yaşlı bir kocakarı, zayıf ama hâlâ hayatta olan bir bebeği tekenin önüne uzatıyor; yanındaki daha genç bir cadı ise daha sağlıklı görünen bir çocuğu aynı şekilde tutuyor, sanki onun da aynı kaderi paylaşacağına dair bir işaret. Şeytan burada bir tür rahip gibi davranıyor, çocuklara yönelik acımasız bir başlangıç töreni yönetiyormuş gibi görünüyor. Dönemin halk inanışına göre Şeytan çocukları ve doğmamış ceninleri yerdi; Goya bu korkudan hiç çekinmeden yararlanmış.

Tablo izleyiciyi başka dehşetlerden de esirgemiyor: solda bir bebeğin cansız bedeni terk edilmiş yatıyor, ön planın ortasında ise başka bir çocuğun bacakları, muhtemelen daha genç bir cadı tarafından yere bastırılıyor. Arka planda daha fazla cadı toplanmış, solda ise bir kazığa boyunlarından asılmış üç ölü bebek görülüyor. Üstlerinde yarasalar uçuşuyor, uçuşları tuvalin sol üst köşesinde dışa dönük duran hilalin eğrisini yankılıyor — bu da beklenen sembolizmin bir tersine çevrilişi, tıpkı tekenin önündeki çocuğa sağ değil sol toynağını uzatması gibi.

Goya bu tuvali, cadılıkla ilgili altı eserlik bir setin parçası olarak 1798'de Osuna Dükü ve Düşesi için üretti. Bu eserlerin satın alınmasının kocasından çok düşesin girişimiyle gerçekleştiği düşünülüyor, ancak siparişle mi yaptırıldığı yoksa tamamlandıktan sonra mı satın alındığı bilinmiyor. Her hâlükârda, aristokrat bir hane bu kâbus görüntülerini duvarlarında istemişti.

Goya'nın cadılar meclisi imgesine döndüğü tek an bu değildi. Yıllar sonra, 'Kara Resimler' adıyla bilinen dizisi içinde, 1821-1823 yılları arasında bir başka Witches' Sabbath'i, The Great He-Goat adıyla da bilinen eseri resmetti. Bu tekrar, konunun onun hayal gücünde ısrarla var olduğunu ya da dolaylı olarak ifade etmek istediği düşünceler için kullanışlı bir araç olmayı sürdürdüğünü gösteriyor.