Bacchus ve Ariadne: Titian'ın Efsanevi Aşk Tablosu
Bir tanrı, hiç tanımadığı bir kadına doğru havada asılı kalır; işte o donmuş anda, bir ressam mitolojinin resmedilme biçimini sonsuza dek değiştirir.
1520 yılında genç ressam Titian, tuhaf bir mirasla karşı karşıya kaldı: ölmüş bir dehanın yarım bıraktığı işi tamamlamak. Ferrara Dükü I. Alfonso d'Este'den bir Bacchus Zaferi tablosu için avans almış olan Raphael, yalnızca bir ön çizim yapabilmişken hayatını kaybetmişti. Görev Titian'a geçti; onun görevi, Dük'ün Ferrara'daki sarayında klasik edebiyattan sahnelere adanmış özel bir oda olan Camerino d'Alabastro için hazırlanan mitolojik tablolar dizisine katkıda bulunmaktı.
Titian, konusunu antik şairlerden aldı. Catullus ve Ovidius, sevgilisi Theseus tarafından Naksos adasında terk edilen Ariadne'yi anlatmışlardı; tablonun uzağında, Theseus'un uzaklaşan gemisi hâlâ görülebilir. Kıyıda yapayalnız kalan Ariadne'yi, iki çita tarafından çekilen bir arabayla gelen şarap tanrısı Bacchus keşfeder — bu hayvanlar muhtemelen Dük'ün kendi hayvanat bahçesindeki gerçek çitalardan esinlenmişti, oysa Ovidius'un orijinal metninde kaplanlardan söz edilir.
Titian'ın resmetmeyi seçtiği an, aşkın doğduğu andır. İlk bakışta vurulan Bacchus, hareket halindeki arabasından havada asılı kalarak Ariadne'ye doğru atılır, henüz yere inmeden ona uzanır. Tablonun bugün sergilendiği National Gallery, Ariadne'nin o andaki ifadesini korku olarak tanımlar — kadın henüz Bacchus'un onu göklere kaldırıp başının üzerinde parıldayan Kuzey Tacı, Corona Borealis takımyıldızına dönüştüreceğini bilmemektedir.çu
Titian, kompozisyonunu çarpıcı bir köşegen bölünme üzerine kurdu. Tuvalin bir üçgeni, pahalı ultramarin mavisiyle boyanmış durgun gökyüzüne ayrılmıştır; hareket halindeki iki aşık dışında her şey sakindir. Diğer üçgen ise toprak tonlarında yeşil ve kahverengilerle, Bacchus'un coşkulu takipçileriyle dolu bir kargaşa içindedir. Aralarında yılanlara sarılmış bir satir vardır; bu figür, yakın zamanda yeniden keşfedilen Laokoon ve Oğulları heykelini anımsatır — Titian'ın birden fazla kez eskizini çizdiği bilinen bir eser. Ancak tablodaki satir, ölümle boğuşmuyor; Catullus'un anlattığı gibi yalnızca yılanları kendine kuşanıyor.
Daha küçük ayrıntılar Titian'ın zekâsını ve dikkatini ele verir. Sanatçının kariyeri boyunca sıkça kullandığı ve muhtemelen gerçek bir saray köpeğini yansıtan bir King Charles Spaniel, kalabalıktaki bir oğlan satire havlar. Altın bir kap, sanatçının kendi imzası TICIANVS'u taşır ve Dük'ün koleksiyonundaki gerçek antikaları anımsatır. Bilim insanları ayrıca sahnenin merkezine yakın kurulan oğlan satir Ampelos'a dikkat çeker; Yunan şair Nonnos'un anlattığına göre Bacchus'un ona duyduğu aşkı simgeler — ölümü ve asma çubuğuna dönüşümüyle Bacchus'a şarabı armağan eden çocuğu.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.