Düşünen Adam: Rodin'in Cehennem Kapısı'ndan
Bir zamanlar sadece Dante'yi düşünen bir şairdi; sonra giysilerini, adını ve kimliğini kaybederek tüm dünyanın 'düşünme' imgesi haline geldi.
1880 yılında Auguste Rodin, Paris'te yapılması planlanan Dekoratif Sanatlar Müzesi için dev bir bronz kapı tasarlama siparişi aldı. Dante'nin İlahi Komedya'sından ilham alarak Cehennem bölümünü konu seçti ve kapının üzerini, sonradan Cehennem Kapısı adını alacak eserde, kıvrılıp bükülen onlarca figürle doldurmaya başladı. Bu figürlerin arasında, kapının üstünde tek başına oturan, düşüncelere dalmış bir adam vardı.
Rodin bu figürü önce 'Şair' olarak adlandırmış, onu İlahi Komedya üzerine düşünen Dante'nin kendisi olarak tasarlamıştı. İlk çalışmalarda adam giyimliydi ve Floransa tarzı bir şapka takıyordu. Ama Rodin figür üzerinde çalışmayı sürdürdükçe, belirli bir kişiyi betimleme fikrinden vazgeçti. Michelangelo geleneğindeki kahramansı, evrensel bir beden istiyordu; tek bir adamın portresi değil, aklın ve şiirin simgesi.
Ortaya çıkan poz bugün anında tanınır hale geldi: kahramansı boyutta çıplak bir adam, bir kayanın üzerine oturmuş, öne eğilmiş, sağ dirseği sol uyluğuna dayalı, çenesi sağ elinin sırtında. Rodin bu kaslı bedeni, Fransız boksör ve güreşçi Jean Baud'dan esinlenerek biçimlendirdi; Baud ayrıca 1911 tarihli İsviçre 50 franklık banknotunda da yer almıştı. Dökümhane işçileri, figürün Michelangelo'nun oturan Lorenzo de Medici heykeline —lakabı Il Pensieroso— benzediğini fark edip ona 'Düşünen Adam' demeye başladılar ve isim kalıcı oldu.
Rodin figürü, en ünlü haline kavuşmadan önce, 1888'de Kopenhag'da bağımsız bir eser olarak sergiledi. 1902'de, asistanı Henri LeBossé ile birlikte çalışarak heykeli büyük bronz boyutuna dönüştürmeye başladı ve 1904'te tamamladı. Heykel ilk kez Londra'daki International Society'de sergilendi, bronz versiyonu ise Paris Salonu'nda gösterildi; aynı yıl eser St. Louis Dünya Fuarı'nda da yer aldı. 1906'da Panthéon'un önüne yerleştirildi — Rodin'in bir eserinin ilk kez kamusal alanda yer alışıydı. 16 Ocak 1905'te heykel, akıl sağlığı yerinde olmayan biri tarafından saldırıya uğrayıp zarar gördü; bunun üzerine Rodin yeni bir döküm yaptırdı.
Panthéon önündeki bu döküm 1922'de, Rodin'in atölye olarak kullandığı ve ölümünden sonra müzeye dönüştürülen Hôtel Biron'a taşındı; bugün hâlâ müzenin bahçesinde sergileniyor. Rodin sağlığında on adet bronz döküm yaptırmıştı; Rodin Müzesi ise ölümünün ardından orijinal kalıptan on iki kopya daha, ölüm sonrası üretim olarak, meydana getirdi. Bir kopya da sanatçının Meudon'daki mezarına yerleştirildi. Dünya genelinde, yaklaşık 185 santimetre boyunda toplam 28 civarında büyük boy bronz döküm, müzelerde ve meydanlarda bulunuyor; bunlara sayısız küçük çalışma ve alçı versiyon eşlik ediyor.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.