Amundsen: Güney Kutbu'na İlk Ulaşan İnsan

Kuzey Kutbu'na ulaşmak için yola çıkmıştı; ama iki rakip onu geride bırakınca, sessizce gemisinin rotasını hiç kimsenin ayak basmadığı güneye çevirdi.

Keşif yolculukları · 3 dakika ·

Amundsen: Güney Kutbu'na İlk Ulaşan İnsan
AnonymousUnknown author, Public domain, via Wikimedia Commons

Roald Amundsen, 16 Temmuz 1872'de Norveç'in Borge kasabasında, gemi sahipleri ve kaptanlardan oluşan bir ailede doğdu. Annesi onun tıp okumasını istiyordu; sevgisinden ötürü bu isteğe uydu ve annesi yirmi bir yaşındayken ölene kadar üniversitede okudu. Ardından kitapları bırakıp denize açıldı. Çocukluğunda Sir John Franklin'in Kuzey Kutbu'ndaki kara keşiflerini anlatan yazılarını hayranlıkla okumuş, bunun 'hayatının tüm seyrini belirleyen ateşli bir tutku' olduğunu sonradan yazmıştı.

Kutup kariyeri 1897'de, yirmi beş yaşındayken, Adrien de Gerlache liderliğindeki Belçika Antarktika Seferi'nde RV Belgica gemisinde ikinci kaptan olarak başladı. Gemi, Alexander Adası açıklarında 70°30′ güney enleminde deniz buzuna sıkıştı ve ekip, Antarktika'da kışı geçiren ilk sefer olmak zorunda kaldı — hazırlıksız ve iskorbüt tehlikesiyle karşı karşıya. Amundsen, ekibi kurtaran kişinin Amerikalı doktor Frederick Cook olduğunu söyledi; Cook'un avladığı taze etler C vitamini sağlayarak hastalığı önlemiş olmalıydı.

1903'te Amundsen, Kanada'nın Kuzeybatı Geçidi'ni aşmak için kendi seferini yönetti. Küçük, sığ su çekimli, 45 tonluk Gjøa adlı balıkçı teknesini seçti; gemiye 13 beygir gücünde mütevazı bir motor takıldı ve sadece altı kişilik bir mürettebatla yola çıktı. Gemi, Baffin Körfezi'nden, Parry Kanalı'ndan ve dar boğazlar zincirinden geçti; King William Adası yakınında, bugünkü Gjoa Haven'da iki kış geçirdi. Orada Amundsen ve ekibi, yerli Netsilik İnuitlerinden hayati hayatta kalma becerileri öğrendi: eşya taşımak için kızak köpekleri kullanmak ve ıslandığında yalıtım özelliğini kaybeden yünlü giysiler yerine hayvan derisi giymek.

Ağustos 1905'te Gjøa, Kanada Kutup Takımadaları'ndan geçmeyi başardı, ama buzlar Alaska'nın Nome kentine ulaşmadan önce bir kış daha geçirmelerini zorunlu kıldı. Başarısını duyurmak isteyen Amundsen, Eagle'daki telgraf istasyonuna ulaşmak için 800 kilometre kara yolu kat etti ve 5 Aralık'ta zafer haberini iletti. Alaska'dayken, Norveç'in İsveç ile olan birliğinin bozulduğunu ve yeni bir kral, Haakon VII'nin tahta çıktığını öğrendi; ona bağlılık ve tebrik telgrafı gönderdi. Neredeyse üç buçuk yıl süren yolculuğun ardından Kasım 1906'da Oslo'ya döndü — Kuzeybatı Geçidi'ni baştan sona aşan ilk insandı.