Napolyon'un Taç Giyme Töreni: David'in Devasa Şaheseri
Sorbonne yakınındaki eski bir şapelde bir ressam, yıllarca süren bir çalışmayla hiç tam olarak yaşanmamış bir sahneyi resmetti — ve bu sahneyi sipariş eden adam onu yine de çok sevdi.
Eylül 1804'te Napolyon, resmî ressamı Jacques-Louis David'e sözlü bir sipariş verdi: o yılın Aralık ayında Notre-Dame Katedrali'nde gerçekleşecek taç giyme törenini resmetmesini istiyordu. David, tuval üzerindeki gerçek çalışmasına 21 Aralık 1805'te başladı; Sorbonne yakınındaki eski Cluny Koleji şapelini atölyeye çevirmişti. Öğrencisi Georges Rouget'nin desteğiyle iki yılı aşkın süre çalıştı, eseri 1807'de tamamladı ve son dokunuşları Ocak 1808'de ekledi.
Ortaya çıkan eser devasa boyutlardaydı: yaklaşık on metre genişliğinde, altı metreden biraz fazla yükseklikte bir yağlıboya tuval. Kompozisyon, neoklasisizmin sıkı geometrisine göre kuruldu. Dikey bir eksen bir haç üzerinden geçerken, papa ile imparatoriçeyi birbirine bağlayan çapraz bir çizgi vardır. Tablodaki tüm bakışlar, Roma imparatorlarını andıran giysiler içinde ortada duran Napolyon'a yönelmiştir. Boyanın altında, önceki bir versiyondan izler kalmıştır: Napolyon'un tacı kendi başının üzerinde tutarak sanki kendi kendini taçlandırdığı bir sahne.
Joséphine de Beauharnais, Fransız Medeni Kanunu'nun öngördüğü boyun eğmiş pozda diz çökmüş, taçı papadan değil kocasının elinden almaktadır. İpek süslemeli giysisi, muhtemelen Devrim'den zarar görmüş Lyon ipek üreticilerine bir jest olarak tasarlanmıştı. Yakınında David, Napolyon'un annesi Maria Letizia Ramolino'yu papadan bile daha onurlu bir konuma yerleştirmişti — oysa Letizia, Napolyon'un kardeşleri Lucien ve Joseph ile arasındaki gerginliği protesto etmek için törene katılmamıştı. Söylendiğine göre David'den Lucien'e onurlu bir yer vermesini istemişti.
Sahnede başka aile üyeleri de yer alır: Hollanda Kralı olan ve Josephine'nin kızı Hortense ile evlenen Louis Bonaparte; sonradan Prens İmparator, ardından 1806'da Napoli, 1808'de İspanya kralı olan Joseph Bonaparte; ve Louis ile Hortense'nin oğlu genç Napoléon-Charles. Napolyon'un kız kardeşleri de resmedilmiştir; sonraki kopyada bunlardan birinin elbisesi pembe olarak boyanmıştır — David'in hafızadan yaptığı bu ikinci versiyonda yaptığı tek değişiklik.
Tablo, yeni imparatorluğu yöneten adamlarla doludur. Üçüncü Konsül Charles-François Lebrun asayı tutar. İmparatorluğun başşansölyesi Cambacérès adalet elini tutar. Eski savaş bakanı ve mareşal Berthier, üzerinde haç bulunan küreyi taşır. Talleyrand büyük mabeyinci olarak durur, Napolyon'un eniştesi ve gelecekteki Napoli Kralı Joachim Murat da sahnededir. 1801 Konkordatosu'ndan sonra rejime meşruiyet kazandırmak için törene çağrılan Papa VII. Pius, elini kutsama işareti şeklinde kaldırmış olarak resmedilir — bu jestin, papanın rolünün tamamen törensel olduğunu göstermek için Napolyon'un talebiyle eklendiği söylenir. Din adamları arasında Yunan-Mısırlı keşiş Dom Raphaël de Monachis, tribünlerde ise Osmanlı Büyükelçisi Halet Efendi ve kendi eserinin içinden onu izleyen David'in kendisi bulunur.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.