Salıncak: Rokoko'nun En Muzip Tablosu
Bir baron, metresini bir piskoposun salladığı bir tablo istemişti; ressam reddetti ama iş, sınırları zorlamaktan çekinmeyen genç bir sanatçıya düştü.
Oyun yazarı Charles Collé'nin anılarına göre, dillere düşmüş bir çapkın olan Baron de Saint Julien, 2 Ekim 1767'de tarih ressamı Gabriel François Doyen'e tuhaf bir teklifte bulundu: genç metresi bir salıncakta sallanırken resmedilecek, salıncağı bir piskopos itecek, kendisi de aşağıdan kadının bacaklarına bakacaktı. Doyen bu hafifmeşrep teklifi geri çevirdi ve işi Fragonard'a yönlendirdi.
Fragonard, kiliseyle ilgili göndermeyi kaldırıp piskopos yerine sivil bir erkek figürü resmetti, ama tablodaki muziplik yerli yerinde kaldı. Sağda, gölgeler içinde neredeyse fark edilmeyen gülümseyen yaşlı bir adam, iki iple salıncağı itiyor. Sol altta, çalıların arasına gizlenmiş genç bir adam, elinde şapkasıyla, kadının kabaran pembe eteğine doğru bakıyor. Genç kadın sol ayağını ileri uzatarak ayakkabısını fırlatıyor, başında bir bergère şapkası var, yakınlarda küçük beyaz bir köpek havlıyor.
Sahnede iki heykel de yer alıyor: genç adamın üzerindeki Eros parmağını dudağına götürerek bu gizli aşkı onaylarken, yaşlı adamın yanındaki iki melek figürü de aynı şekilde bu gizli aşka onay veriyor. Tablonun asimetrik kompozisyonu, yeşilin ağırlığı, nüktedanlık ve erotizm bir aradadır. Kadınların ayakkabısız ayağı dönemin simgesel dilinde çıplaklığı çağrıştırırdı; üstelik saflık ve erdemle özdeşleştirilen çoban kadınların şapkasını takması da ironik bir gönderme taşır.
Bu tür hafifmeşrep tablolar, Aydınlanma filozoflarının hedefi haline geldi; onlar, insanlığın soyluluğunu yansıtacak daha ciddi bir sanat talep ediyorlardı.
Tablonun ilk sahipliği belirsizdir. Kesin mülkiyet geçmişi, 1794'te giyotinle idam edilen vergi toplayıcısı Marie-François Ménage de Pressigny ile başlar; ölümünün ardından devrimci hükûmet tabloya el koymuştur. Daha sonra muhtemelen Marquis des Razins de Saint-Marc'ın, kesin olarak Duc de Morny'nin elinde bulunmuş, 1865'te Morny'nin ölümünün ardından Paris'teki bir müzayedede Wallace Collection'ın kurucusu Richard Seymour-Conway tarafından satın alınmıştır.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.