Raphael Odaları: Papa Julius'un Yüksek Rönesans Başyapıtı
Nefret ettiği bir selefin dairelerinin hemen üzerinde, genç bir ressama dört oda ve tarihi yeniden yazma fırsatı verildi.
1508 ya da 1509 yılında Papa II. Julius, Urbino'dan henüz gelmiş, göreceli olarak genç bir ressam olan Raphael'i, Apostolik Saray'daki bir oda dizisini yeniden süslemesi için görevlendirdi. Julius'un bu siparişte özel bir niyeti vardı: söz konusu odalar, nefret ettiği selefi Papa VI. Alexander'ın gösterişli dairesi olan Borgia Dairesi'nin tam üzerindeydi. Julius, üst kattaki bu odaları yeni fresklerle kaplayarak, adeta rakibinin görkeminin üzerine kendi mirasını inşa ediyordu.
Bugün Stanze di Raffaello olarak bilinen bu daireler, Belvedere Avlusu'nun güney tarafına bakan ikinci katta yer alır. Doğudan batıya doğru sıralanan dört oda; Sala di Costantino, Stanza di Eliodoro, Stanza della Segnatura ve Stanza dell'Incendio del Borgo'dur — ancak bu sıralama, odaların gerçekte boyanma sırasını yansıtmaz. Aynı dönemde, sadece birkaç adım ötede Michelangelo'nun Sistine Şapeli tavanıyla birlikte bu odalar, Roma'da Yüksek Rönesans'ı tanımlayan büyük fresk dizileri haline geldi.
Julius, projenin tamamlanmasını göremeden 1513'te öldü; o sırada yalnızca iki oda tamamlanmıştı. Halefi Papa X. Leo, sipariş vermeye devam etti. Raphael'in 1520'deki ölümünün ardından, atölyesindeki yardımcıları Gianfrancesco Penni, Giulio Romano ve Raffaellino del Colle işi sürdürdü ve dizinin en büyük odası olan Sala di Costantino'yu ustaları olmadan tamamladı.
Daireyi oluşturan dört odanın en büyüğü olan bu son mekân, Hristiyanlığın paganizm karşısındaki zaferine, Roma İmparatoru Konstantin'in yaşamından sahnelerle adanmıştır. Raphael bu oda başlamadan öldüğü için, buradaki fresklerin komşu odalardakiler kadar ustaca olmadığı düşünülür — yine de kendi türünden bir dalkavukluk taşırlar. Papalık geleneğine uygun olarak, ressamlar Papa Sylvester'a, dönemin papası VII. Clement'in yüz hatlarını verdi; bu, Konstantin'in Vaftizi sahnesinde açıkça görülür.
Sala di Costantino, dört sahneyle anlatılır: İmparatora Maxentius'la savaşmadan önce göründüğü söylenen büyük haçı ve Yunanca 'Bununla fethet' yazısını gösteren Haçın Görüntüsü; 28 Ekim 312'deki çarpışmayı betimleyen Milvian Köprüsü Savaşı; Papa I. Sylvester'ın imparatoru Lateran Vaftizhanesi'nde vaftiz ettiği Konstantin'in Vaftizi; ve imparatorun Roma'nın toprak egemenliğini papalığa devrettiğine dair efsaneyi anlatan, sonradan sahte oldukları ortaya çıkan belgelere dayanan Konstantin'in Bağışı.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.