Davut: Bernini'nin Hareketin İçinde Dondurulan Başyapıtı
24 yaşındaki bir heykeltıraş, elindeki bir başyapıtı yarım bırakıp bambaşka bir esere başladı — ve mermerin nasıl hareket edebileceğini yeniden tanımladı.
1623 yılında, Kardinal Scipione Borghese'nin görevlendirdiği atölyede genç Gian Lorenzo Bernini, Apollo ve Daphne heykeli üzerinde çalışırken hiçbir kayıtta açıklanmayan bir nedenle aniden durdu. Onun yerine yeni bir konuya yöneldi: Golyat'ı devirecek taşı fırlatmak üzere olan çoban çocuk Davut. Ödeme kayıtları Bernini'nin 1623 ortalarında işe başladığını gösteriyor; çağdaşı biyografi yazarı Filippo Baldinucci ise gerçek boyutlu mermer heykelin 1623'ten 1624'e kadar yedi ayda tamamlandığını yazar.
Zamanlama önemliydi. Bu, Scipione Borghese'nin Bernini için verdiği son sipariş olacaktı. Heykel daha bitmeden, Bernini'nin arkadaşı ve koruyucusu Maffeo Barberini, VIII. Urban adıyla papa seçildi — bu değişim kısa süre sonra heykeltıraşın kaderini Roma'nın en görkemli sahnesine taşıyacaktı.
Bernini'nin seçtiği sahne doğrudan Birinci Samuel Kitabı'ndan gelir: İsrailoğulları ile Filistinliler savaş halindedir, çatışma şampiyonlar arasında teke tek bir dövüşle çözülecektir. Sade bir çoban kıyafeti giymiş Davut, Golyat'a yaklaşmıştır. Ayaklarının dibinde, Kral Saul'un savaş için ona verdiği süslü zırh durur — ancak Davut ona alışık olmadığı ve çok büyük geldiği için bu zırhı çıkarmış, kendi kıyafetiyle daha rahat dövüşmeyi tercih etmiştir. Zırhın yanında, Mezmurlar'ın yazarı ve yetenekli bir arpçı olan Davut'a atıfla, geleneksel bir simge olan arpı yer alır.
Davut teması Rönesans heykeltıraşlarını uzun süre büyülemişti. Donatello 1440'larda, Verrocchio 1470'lerde, Michelangelo ise 1501-1504 yıllarındaki devasa başyapıtında bu konuya eğildi. Her biri farklı bir anı dondurdu. Michelangelo, Davut'u dövüşten önce, gerilimini henüz salıvermemiş halde gösterdi. Bernini ise çok daha cesur bir seçim yaptı: Davut'u taşı fırlatırken, tam hareketin ortasında betimledi.
Bu, o dönem için neredeyse eşi görülmemiş bir yaklaşımdı; antik çağdan sonra fırlatma hareketindeki figürler heykelde son derece nadirdi. Bernini muhtemelen beklenmedik kaynaklardan ilham aldı: Davut'un sapan sallayışına benzeyen saldırı pozuyla Helenistik dönem eseri Borghese Gladyatörü, ve Bernini'nin dördüncü sırada gördüğü ressam Annibale Carracci'nin, Galleria Farnese'de bulunan ve devi Polyphemus'u kaya fırlatırken gösteren freski. Bazı araştırmacılara göre Bernini, Leonardo da Vinci'nin fırlatma hareketindeki bir bedeni betimleme üzerine yazdıklarından da etkilenmiş olabilir.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.