Botticelli'nin Divine Comedy: Dante'nin Eserini Sayfaya Çizen Ressam
Dante'nin Divine Comedy'sinin her kantosunu resmetmeyi hedefleyen doksan iki çizim, yüzyıllarca ortadan kayboldu — sonra biri İskoç bir dükün koleksiyonunda, biri Vatikan'da bulundu.
Sandro Botticelli, Venüs'ün Doğuşu ve İlkbahar gibi eserleriyle tanınan ressam, döneminin önde gelen sanatçılarından beklenmeyecek bir işe girişti: Dante'nin Divine Comedy'sinin tamamını, kanto kanto resmetmek. Her kantoda tek bir sahne göstermek yerine, o kantonun bütün tematik akışını tek bir tam sayfa çizimde toplamaya çalıştı; Dante, Virgil ve Beatrice gibi figürler bir tek resim içinde birden fazla kez belirdi. Sonuçta ortaya, çoğu gümüş kalemle çizilmiş, bazıları mürekkeple işlenmiş ve sadece dördü tam renklendirilmiş 92 tam sayfalık resim çıktı.
El yazmasının tam düzeni bilinmiyor, ama araştırmacılar cildin dikey açılacak şekilde tasarlandığını düşünüyor: her kanto için resim sayfası, metin sayfasının üstüne gelecekti. Bu da kabaca 47x64 santimetrelik bir hacim anlamına geliyordu — el yapımı bir kitap için şaşırtıcı bir ölçek.
Eseri kimin sipariş ettiği hâlâ tartışmalı. Genellikle Botticelli'nin önemli hamisi Lorenzo di Pierfrancesco de' Medici'nin sipariş verdiği düşünülür; Anonimo Magliabecchiano adıyla bilinen erken 16. yüzyıl yazarı, Botticelli'nin Lorenzo için parşömen üzerine bir Dante resmettiğini yazar. Ama araştırmacı Ronald Lightbown, bu çizimlerin Botticelli'nin kendi kullanımı ve zevki için yapılmış farklı bir seri olabileceğini öne sürer.
Bu el yazmasından önce Botticelli, basılı bir baskı için Dante illüstrasyonlarına zaten girişmişti. 1481'de Nicholo di Lorenzo della Magna, Floransa'da Botticelli'nin tasarımlarına dayanan, Baccio Baldini tarafından oyulmuş gravürlerle bir Commedia yayımladı. Kitapta her kanto için bir gravür yeri bırakılmıştı, toplam yüz, ama sadece 19'u tamamlanabildi; çoğu nüshada yalnızca ilk iki üç gravür bulunuyor, bunlar doğrudan sayfaya basılmıştı; sonrakiler ayrıca yapıştırılmıştı — bu da gravür işinin baskıdan geride kaldığını gösteriyor. Baldini ne deneyimli ne de yetenekli bir gravürcüydü, Botticelli'nin üslubundaki inceliği yansıtamadı. Proje, Botticelli'nin Roma'ya Sistine Şapeli'ni fresklemeye çağrılmasıyla da kesintiye uğramış olabilir; sanatçı muhtemelen 1481 Temmuz'undan en geç 1482 Mayıs'ına kadar oradaydı. Giorgio Vasari sonradan bu girişimi onaylamayan bir dille anlatır; Botticelli'nin yorum yazmaya ve resimlemeye kapılmasının hayatında düzensizliğe yol açtığını söyler — ama gravürcülüğün kendi döneminde daha önemli hale geldiği Vasari, bu işi hiç ciddiye almamış görünür.
El yazması çizimlerinin kaderi kendi başına bir hikâye. Sonunda gözden kayboldular, ancak on dokuzuncu yüzyılın sonlarında yeniden ortaya çıktılar. Gustav Friedrich Waagen, büyük bir bölümünü Hamilton Dükü'nün koleksiyonunda tespit etti. Ayrı bir grup sayfa ise Vatikan Kütüphanesi'nde bulundu; oraya farklı bir yoldan gelmişlerdi: bir zamanlar İsveç Kraliçesi Christina'ya ait olan ciltli çizimler, kraliçenin 1689'da Roma'da ölümünden sonra Papa VIII. Alexander tarafından Vatikan koleksiyonu için satın alınmıştı. El yazmasının ne zaman ikiye bölündüğü bilinmiyor.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.