Venüs'ün Doğuşu: Denizden Yükselen Tanrıça
Bir tanrıça, koca bir deniz kabuğunun üzerinde kıyıya sürükleniyor — tam yetişkin haliyle, sanki hiç doğmamış gibi doğmuş. Yüzyıllar boyunca kimse onu böyle resmetmeye cesaret edememişti.
1482 ile 1486 yılları arasında bir yerde, Sandro Botticelli tuval üzerine tempera ile bir sahne çizmeye koyuldu: Venüs'ün, deniz kabuğu üzerinde denizden yükselip kıyıya doğru sürüklenişi. Bugün Floransa'daki Uffizi'de sergilenen bu eser, dünyanın en tanınmış resimlerinden biri haline geldi.
Sahnenin arkasında Yunan mitolojisinden bir köken yatıyor: Kronos, babası Uranüs'ü hadım edip organını denize atmış, deniz böylece döllenmiş ve Venüs bu sudan doğmuştu. Antik dönem eserlerinde deniz kabuğu vulvayı simgeliyordu. Tabloda tanrıça, sol taraftaki iki rüzgâr figürü tarafından kıyıya itiliyor; rüzgârlar aynı zamanda üzerine ortası altın renkli güller döküyor.
Çıplak betimlenen Venüs'ün yanında, mevsim tanrıçalarından Horae'den biri duruyor; elindeki çiçekli pelerinle tanrıçanın üzerini örtmeye hazırlanıyor. Sanat tarihçisi Kenneth Clark'a göre, Venüs'ün antik heykellerden farkı fizyolojik değil, ritmikti: tüm vücudu Gotik bir fildişi oymanın kıvrımını takip ediyor, antik dönemin aradığı o sağlam yerleşiklikten yoksundu. Boynunun imkânsız uzunluğu ve sol omzunun anatomik olarak mümkün olmayan açısı, kimi yorumculara göre maniyerizmin habercisi.
Tablonun kime ait olduğu ve nasıl sipariş edildiği net değil. Muhtemelen İlkbahar tablosuyla birlikte, Lorenzo di Pierfrancesco de' Medici'ye ait Villa di Castello için çizildi; ama bazı araştırmacılara göre Vasari'nin sözünü ettiği Venüs tablosu artık kayıp başka bir eser. Kimi kaynaklara göre siparişi Muhteşem Lorenzo verdi.
Bazı uzmanlar eseri, Giuliano di Piero de' Medici'nin, Portovenere adlı kıyı kasabasında yaşayan Simonetta Vespucci'ye duyduğu aşkın bir anıtı olarak yorumlar — Portovenere, bölge inanışına göre Venüs'ün doğduğu yerdi. Botticelli'nin de eskiden, de' Medici'nin metresi olan Vespucci'ye aşık olduğu söylenir. Vespucci'nin bu tablo ve İlkbahar dahil olmak üzere Botticelli'nin birçok kadın figürüne modellik yaptığı da aktarılır.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.