Madame X: Sanat Dünyasını Sarsan Portre
Ressam, tabloyu sipariş üzerine değil, kendi isteğiyle yapmıştı — cüretkâr bir bahis, dönemin en tartışmalı portresine dönüştü. Omuzdan kayan bir askı, ikisinin de itibarını sarsacaktı.
Virginie Amélie Avegno Gautreau, Paris aristokrasisine doğuştan ait değildi ama orayı fethetmişti. New Orleans doğumlu Amerikalı bir Creole olarak Paris'e göç etmiş, kendisinden çok daha yaşlı bir Fransız bankacı olan Pierre Gautreau ile evlenmişti. 1880'lerin salonlarında 'profesyonel güzel' unvanıyla tanınıyordu; lavanta pudrası ve solgun teni onu adeta bir tutkuya dönüştürmüştü. Ressam Edward Simmons, onu 'bir ceylanı takip eder gibi izlemekten kendini alamadığını' itiraf etmişti.
John Singer Sargent da aynı ölçüde etkilenmişti. Dönemin çoğu portresinin aksine bu tablo sipariş üzerine değildi — Sargent, Gautreau'nun peşine kendisi düşmüş, ortak bir tanıdığına 'onun portresini yapmayı büyük bir istekle arzuladığını' ve kadının 'güzelliğine bu saygıyı sunacak birini beklediğini' ummuştu. Daha önce başka ressamları geri çeviren Gautreau, Şubat 1883'te teklifi kabul etti. İkisi de Fransız toplumunda birer yabancıydı ve bu ortaklık, paylaştıkları statü arzusundan besleniyordu.
İşler başından itibaren ağır ilerledi. 1883 kışı boyunca Gautreau, sosyal yükümlülüklerine fazlasıyla dalmış, poz vermenin gerektirdiği disipline uyamamıştı. Kadının önerisiyle Sargent, Haziran ayında Bretanya'daki aile malikânesine gitti; burada otuza yakın kalem, suluboya ve yağlıboya çalışma yaparak farklı pozları denedi. Hayatta kalan bir eskiz, Madame Gautreau Drinking a Toast, onu koyu bir zemin önünde profilden, gevşek fırça darbeleriyle gösteriyordu — gelecek olanın bir habercisi.
Kırsalda da Gautreau huzursuzdu; dört yaşındaki kızı, annesi, konukları ve emrindeki geniş hizmetli kadrosu onu sürekli meşgul ediyordu. Sargent, 'Madame Gautreau'nun resmedilemez güzelliği ve umutsuz tembelliği'nden şikâyet etti. Yine de devam etti ve sonunda önceki denemelerden tamamen farklı bir poza ulaştı: vücudu izleyiciye dönük, başı profilden çevrilmiş, sağ kolu arkada uzanmış ve alçak bir masaya yaslanmış. Boyun ve koldaki gerginlik, silüetin zarafetini daha da öne çıkarıyordu.
Sargent, tenin tuhaf solgunluğunu yakalamak için kurşun beyazı, rose madder, vermilion, viridian ve kemik siyahından oluşan bir palet kullandı. Her zaman tatmin olmuyordu — bir noktada kasvetli bir zemin üzerine pembe tonlu bir tabaka çekmiş, bu değişikliğin modelin uzun, ince figürünü 'çok daha avantajlı' gösterdiğine karar vermişti. O sonbahardan kalan mektuplar, ruh halinin 'güzel modelimin çehresinin güneşinde' keyiflenmekten, Les Chênes'teki yazın bitişiyle gelen hafif bir bitkinliğe evrildiğini gösteriyor.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.