İtalyan Rönesans Resmi: Giotto'dan Yüksek Rönesans'a
Floransa'dan önce İsa'nın yüzü altın zeminde düzdü; sonra bir gölge düşürdü. Bütün bir uygarlığın görme biçimini ne değiştirdi?
13. yüzyılın sonlarında, Toskana kiliselerinde, Batı'nın görsel dilini baştan yazacak bir dönüşüm sessizce başladı. Bu değişimi Giotto adlı bir ressam başlattı; figürlere ağırlık, derinlik ve hiçbir Bizans ikonunda bulunmayan bir şey kazandırdı: nefes alma yanılsaması. 1300-1425 arasını kapsayan bu Proto-Rönesans döneminde Giotto'nun yanında Taddeo Gaddi, Orcagna ve Altichiero de resmi düz, sembolik geçmişinden koparmaya çalışıyordu.
Bu kıvılcımı taşıyan şehir, Toskana'daki Floransa oldu — Rönesans'ın ve Rönesans resminin doğduğu yer olarak kabul edilir. Bu bir tesadüf değildi. Medici Bankası Floransa'ya olağanüstü bir servet getirmiş, Cosimo de' Medici bu serveti kilise ya da tacın etkisi olmadan sanatçıları desteklemek için kullanmıştı. Dahiler sanki orada toplanmıştı: Giotto, Masaccio, Brunelleschi, Piero della Francesca, Leonardo da Vinci, Michelangelo — bu yoğunluk, gölgelerinde çalışan herkesin çıtasını yükseltti.
Bu ressamların hayal gücünü besleyen şey yalnızca boya ve alçı değildi. Kayıp Klasik metinler — felsefe, şiir, tiyatro, bilim üzerine — yeniden gün yüzüne çıktı ve insanın evrenle, Tanrı'yla ilişkisini artık yalnızca Kilise'nin tekelinde görmeyen yeni bir Hümanist felsefeyi besledi. Mimar Brunelleschi ve heykeltıraş Donatello, Roma kalıntıları üzerine ilk arkeolojik incelemeleri başlattı; bu klasisizm 1420'lerde Masaccio ve Paolo Uccello'nun eserlerinde resme sızdı.
Bilim de önemliydi. Bizanslı ve İslam bilginlerinden miras kalan gelişmiş matematik, ressamlara mekânı temsil etmek için yeni araçlar sundu. 15. yüzyılda ortaya çıkan matbaa, fikirlerin daha önce hiç olmadığı kadar hızlı yayılmasını sağladı. İtalya'ya yeni giren yağlıboya ise sanatçılara önceki nesillerin tempera panolarından çok daha zengin ve kalıcı bir malzeme kazandırdı.
Erken Rönesans döneminde (1425-1495) Masaccio'nun yenilikleri Fra Angelico, Paolo Uccello, Piero della Francesca, Sandro Botticelli, Verrocchio, Domenico Ghirlandaio ve Giovanni Bellini tarafından geliştirildi. Ardından 1495-1527 arasını kapsayan Yüksek Rönesans geldi: Leonardo da Vinci, Michelangelo, Raphael, Andrea del Sarto, Correggio, Giorgione, olgun dönem Bellini ve Titian bu çağın isimleriydi. Venedik de kendi sanat hanedanını kurmuştu: Bellini ailesi, onların yetenekli akrabası Mantegna ve sonrasında Giorgione, Titian ve Tintoretto.
Sanat kategorisinden
Deniz Kenarında Keşiş
Uzun bir elbise içindeki tek bir figür, boş ve gri bir denize bakıyor — ve bu boşluk, sergilendiği anda büyük bir tartışma yarattı. 1810'da Berlin'de görücüye çıktığında kimse bu tabloyla ne yapacağını bilemedi.
Carnation, Lily, Lily, Rose
Bir Amerikalı ressam, İngiliz bir bahçede her akşam birkaç dakikalığına beliren mor alacakaranlığı yakalamak için batan güneşle yarıştı — ve bu yarış iki yıl sürdü.
The Apotheosis of Washington
ABD Kongre Binası'nın kubbesine bakarsanız, bulutların arasında tanrılaştırılmış George Washington'u görürsünüz — bir kurucu babanın söylenceye dönüştüğü an, tavana kazınmış hâlde.
Cupid’in Öpücüğü ile Yeniden Canlanan Psyche
Uykudaki bir ceset, ona değen bir kanat ucu ve mermerin nefes almayı öğrendiği o an — Antonio Canova'nın göze aldığı imkânsız sahne.
Felemenk Atasözleri
Bir köy meydanına bakın: bir adam sütuna dişleriyle asılıyor, bir başkası gün ışığını sepetle taşıyor, bir kadın kocasına mavi bir pelerin giydiriyor. Her hareket bir şaka — dilini bilene.
14 Yaşındaki Küçük Dansçı
Üzerinde gerçek bir tütü, başında insan saçından bir peruk vardı — ve 1881'de onu gören eleştirmenler sanki iğrenç bir şeyle karşı karşıyaymış gibi geri çekildiler.